ja po receptę

Biegunka podróżnych - jak się przygotować i co brać

Ilustracja do artykułu: Biegunka podróżnych - jak się przygotować i co brać
Podróże i infekcje

Biegunka podróżnych to najczęstsza dolegliwość przywożona z dalekich wyjazdów - luźne stolce, kurcze i osłabienie po zjedzeniu lub wypiciu czegoś skażonego. Zwykle mija w kilka dni, a podstawą jest nawadnianie i dobrze przygotowana apteczka. Skład apteczki, w tym ewentualny antybiotyk na zapas, warto omówić z lekarzem przed podróżą.

Skąd się bierze biegunka podróżnych?

Najczęściej to infekcja przeniesiona przez jedzenie lub wodę skażoną drobnoustrojami, głównie bakteriami. Ryzyko rośnie w krajach o niższych standardach sanitarnych, zwłaszcza w cieplejszym klimacie.

Objawy to nagłe luźne, wodniste stolce, skurcze brzucha, nudności, czasem gorączka i osłabienie. U większości osób biegunka mija samoistnie w ciągu 3 do 5 dni. Głównym zagrożeniem jest odwodnienie, dlatego na nim skupia się pierwsza pomoc. Ogólne zasady postępowania przy infekcjach przewodu pokarmowego opisujemy też w tekście o zatruciu pokarmowym.

Jak zmniejszyć ryzyko na miejscu?

Najlepiej chronią nawyki przy jedzeniu i piciu - bardziej niż jakakolwiek tabletka.

  • Pij wodę butelkowaną lub przegotowaną, unikaj kostek lodu z niepewnego źródła
  • Kieruj się zasadą: ugotuj, obierz albo zapomnij - gorące, świeżo ugotowane potrawy są bezpieczniejsze
  • Uważaj na surowe warzywa, owoce morza, niepasteryzowany nabiał i jedzenie długo stojące na cieple
  • Myj ręce lub używaj żelu przed jedzeniem
  • Do mycia zębów w miejscach ryzyka używaj wody butelkowanej

Co spakować do apteczki?

Najważniejsze są doustne płyny nawadniające; resztę apteczki dobiera się do kierunku i stanu zdrowia. Część rzeczy kupisz bez recepty, o innych decyduje lekarz.

  • Doustne płyny nawadniające (saszetki z elektrolitami) - uzupełniają wodę i sole
  • Loperamid (bez recepty) - doraźnie hamuje biegunkę, ale nie stosuje się go przy wysokiej gorączce ani krwi w stolcu; czym różni się od leków rozkurczowych, wyjaśniamy w tekście loperamid a lek rozkurczowy
  • Środki na nudności i ból brzucha - w miarę potrzeb
  • Antybiotyk na zapas do cięższych przypadków - o jego zasadności i doborze decyduje lekarz przed wyjazdem, nie bierze się go rutynowo
  • Termometr i żel do dezynfekcji rąk

Leki stosowane w zaburzeniach trawienia zebraliśmy w kategorii zaburzenia trawienia.

Kiedy sama apteczka nie wystarczy?

Gdy pojawia się wysoka gorączka, krew w stolcu, objawy odwodnienia lub uporczywe wymioty, potrzebna jest pomoc medyczna na miejscu. Nie zwlekaj z nią - zwłaszcza u dzieci, osób starszych i kobiet w ciąży.

  • Wysoka gorączka lub dreszcze
  • Krew albo śluz w stolcu
  • Objawy silnego odwodnienia: skrajne osłabienie, zawroty głowy, mała ilość moczu, suchość w ustach
  • Uporczywe wymioty uniemożliwiające picie
  • Biegunka utrzymująca się ponad kilka dni lub gwałtownie się nasilająca

Jak omówić apteczkę z lekarzem online przed wyjazdem?

Przed wyjazdem wypełniasz wniosek online, a lekarz ocenia plan podróży, kierunek i twoje choroby przewlekłe. Jeśli uzna to za zasadne i nie ma przeciwwskazań, może wystawić e-receptę na leki do apteczki podróżnej. Kod recepty przychodzi e-mailem. Antybiotyk na zapas nie jest rutyną - lekarz rozważa go indywidualnie. Opłata dotyczy oceny wniosku przez lekarza, więc gdy lekarz odmówi, nie podlega zwrotowi.

Jeśli w trakcie wyjazdu pojawią się objawy alarmowe, formularz online nie zastąpi badania na miejscu - wtedy trzeba szukać pomocy lokalnie.

Najczęstsze pytania

Czy warto brać antybiotyk na zapas na wyjazd?

Nie każdy podróżny go potrzebuje. Lekarz ocenia kierunek, długość wyjazdu i stan zdrowia i dopiero wtedy rozważa antybiotyk na zapas. To decyzja indywidualna, a nie rutyna dla wszystkich.

Kiedy nie brać loperamidu?

Loperamidu nie stosuje się przy wysokiej gorączce ani gdy w stolcu jest krew, bo mogą to być objawy cięższej infekcji. W takich sytuacjach potrzebna jest ocena lekarza.

Co jest najważniejsze w leczeniu biegunki podróżnych?

Nawadnianie. Uzupełnianie płynów i elektrolitów, najlepiej gotowymi saszetkami, chroni przed odwodnieniem, które jest głównym zagrożeniem, zwłaszcza u dzieci i osób starszych.

Jak długo trwa biegunka podróżnych?

U większości osób mija samoistnie w ciągu 3 do 5 dni. Jeśli utrzymuje się dłużej, nasila się lub pojawia się gorączka czy krew w stolcu, potrzebna jest pomoc medyczna.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem.