Poradniki: układ pokarmowy, e-recepta i L4
Poradniki o objawach, badaniach i leczeniu chorób układu pokarmowego: refluksu, chorób jelit, wątroby i trzustki, a także o e-recepcie, skierowaniach i zwolnieniu L4. Treści przygotowujemy według wytycznych redakcyjnych i nie zastępują one konsultacji lekarskiej.
Jelita Loperamid a lek rozkurczowy w biegunce - różnice Loperamid spowalnia pracę jelit i zmniejsza liczbę wypróżnień w biegunce. Lek rozkurczowy (np. drotaweryna, hioscyna) rozluźnia mięśnie jelit i łagodzi bolesne skurcze. Jeden ogranicza biegunkę, drugi łagodzi ból. 5 min czytania 
Żołądek i zgaga Pantoprazol a omeprazol - podobieństwa i różnice Pantoprazol i omeprazol należą do tej samej grupy - inhibitorów pompy protonowej (IPP). Oba obniżają wydzielanie kwasu w żołądku w podobny sposób. Różnią się głównie metabolizmem i ryzykiem interakcji z innymi lekami, dlatego o wyborze decyduje lekarz. 5 min czytania 
Wątroba i trzustka Kamica żółciowa - dieta, leki i recepta online Przy kamicy żółciowej podstawą jest odpowiednia dieta i doraźne łagodzenie bólu, a przy nawracających napadach kolki lekarz rozważa leczenie zabiegowe. Konsultację objawową i leki rozkurczowe często można omówić online - decyzję podejmuje lekarz. 5 min czytania 
E-recepta i formalności Recepta na Ozempic: kto może ją dostać i co ocenia lekarz Leki z grupy GLP-1 są wydawane na receptę i wymagają kwalifikacji lekarskiej. Wyjaśniamy, co lekarz bierze pod uwagę, zanim zdecyduje o wystawieniu recepty. 5 min czytania 
Dieta i nietolerancje Nietolerancja fruktozy - objawy, dieta i co realnie pomaga Wzdęcia, przelewanie w brzuchu i biegunka po owocach, sokach lub słodyczach mogą wynikać ze złego wchłaniania fruktozy. Podstawą postępowania jest dieta, a nie leki. Nasilone lub nietypowe objawy warto omówić z lekarzem. 5 min czytania 
Podróże i infekcje Owsiki i pasożyty przewodu pokarmowego - jak je rozpoznać i leczyć Owsica to najczęstsze zarażenie pasożytnicze w Polsce, zwłaszcza u dzieci. Głównym objawem jest świąd okolicy odbytu nasilający się w nocy. Część leków jest dostępna bez recepty, a przy nawrotach lub cięższych zarażeniach lekarz może pomóc podczas konsultacji online. 5 min czytania 
Zdrowie kobiety Zgaga w ciąży - co możesz bezpiecznie zrobić Zgaga to jedna z najczęstszych dolegliwości w ciąży, zwłaszcza w trzecim trymestrze. Wynika z działania hormonów i nacisku rosnącej macicy na żołądek. Wiele pomagają zmiany nawyków, część preparatów uznaje się za bezpieczne, ale wybór leku warto potwierdzić z lekarzem. 5 min czytania 
Zwolnienie L4 e-Zwolnienie (L4) przez internet: kiedy przysługuje i jak je wziąć e-Zwolnienie to elektroniczne L4. Można je uzyskać także zdalnie, po e-konsultacji, podczas której lekarz ocenia twoje objawy i to, czy uzasadniają niezdolność do pracy. 5 min czytania 
Jelita Mesalazyna a inne leki w chorobach zapalnych jelit Mesalazyna to lek przeciwzapalny stosowany głównie we wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego, często w leczeniu podtrzymującym. Sterydy, leki immunosupresyjne i biologiczne mają inne zadania i inne momenty zastosowania. O schemacie decyduje lekarz prowadzący. 6 min czytania 
Żołądek i zgaga IPP a leki zobojętniające - kiedy które wybrać Leki zobojętniające (antacydy) neutralizują kwas, który już jest w żołądku - działają szybko, ale krótko. Inhibitory pompy protonowej (IPP) zmniejszają wydzielanie kwasu - działają wolniej, ale dłużej. To dwa różne leki do różnych sytuacji. 5 min czytania 
Wątroba i trzustka Stłuszczenie wątroby - co pomaga i jak o nią zadbać Podstawą leczenia stłuszczenia wątroby jest zmiana stylu życia: stopniowa redukcja masy ciała, ruch, dieta i ograniczenie alkoholu. Nie ma jednego leku, który by to zastąpił. Lekarz pomaga zaplanować badania i leczy choroby towarzyszące. 6 min czytania 
E-recepta i formalności Recepta online bez wychodzenia z domu: jak to wygląda krok po kroku E-recepta online to ta sama recepta, którą wystawia lekarz w gabinecie. Inna jest tylko droga: wniosek składa się przez internet, a lekarz weryfikuje go zdalnie i wysyła kod e-mailem. 5 min czytania 
Dieta i nietolerancje Nietolerancja histaminy - kiedy jedzenie wywołuje objawy jak alergia Nietolerancja histaminy to objawy przypominające alergię, które pojawiają się po produktach bogatych w histaminę. Podstawą jest dieta niskohistaminowa, a diagnostyka i wykluczenie innych przyczyn należą do lekarza. 5 min czytania 
Podróże i infekcje Zatrucie pokarmowe - jak sobie pomóc, gdy zostajesz w domu Przy większości zatruć pokarmowych najważniejsze są nawodnienie i odpoczynek, a objawy zwykle ustępują w ciągu 1-3 dni. Część leków jest dostępna bez recepty, ale narastające odwodnienie lub objawy alarmowe wymagają konsultacji z lekarzem. 5 min czytania 
Zdrowie kobiety Tabletka dzień po: jak dostać receptę i dlaczego liczy się czas Tabletkę dzień po można w Polsce kupić tylko na receptę. Wyjaśniamy, jak wygląda e-konsultacja, o co pyta lekarz i dlaczego czas od zdarzenia ma znaczenie dla skuteczności. 4 min czytania 
Jelita Probiotyk a lek na receptę w jelicie drażliwym W zespole jelita drażliwego (IBS) probiotyki u części osób łagodzą wzdęcia lub dyskomfort, ale nie leczą całej choroby. Leki na receptę, np. rozkurczowe albo stosowane przy zaparciu lub biegunce, działają na konkretne objawy i są dobierane do postaci IBS. 5 min czytania 
Żołądek i zgaga IPP a blokery H2 w zgadze - czym się różnią IPP (np. omeprazol, pantoprazol) i blokery receptora H2 (np. famotydyna) zmniejszają wydzielanie kwasu, ale przez inny mechanizm. IPP działają silniej i dłużej, blokery H2 szybciej, lecz krócej. O doborze leczenia decyduje lekarz. 5 min czytania 
Wątroba i trzustka Kamica żółciowa - objawy, kolka i kiedy potrzebne jest USG Kamica żółciowa to złogi w pęcherzyku żółciowym, które często długo nie dają objawów. Gdy bolą, to napadowo pod prawym żebrem, zwłaszcza po tłustym posiłku. Podstawą rozpoznania jest USG jamy brzusznej, a e-skierowanie na nie można uzyskać online. Gorączka z żółtaczką i dreszczami to sygnał do pilnego działania. 5 min czytania 
E-recepta i formalności Kontynuacja leczenia na e-receptę: co mieć pod ręką przed wnioskiem Kontynuacja leczenia to najczęstszy powód zamawiania e-recepty. Poniżej lista danych, które warto mieć pod ręką, żeby lekarz zweryfikował wniosek bez dopytywania. 4 min czytania 
Dieta i nietolerancje Celiakia i nietolerancja glutenu - od czego zacząć badania Wzdęcia, biegunki i spadek sił po pieczywie mogą wskazywać na celiakię. Pierwszym krokiem są badania krwi w kierunku celiakii, wykonane zanim wprowadzisz dietę bezglutenową. Skierowanie na nie można uzyskać po konsultacji online. 6 min czytania 
Podróże i infekcje Choroba lokomocyjna - jak przetrwać podróż bez nudności Choroba lokomocyjna wynika z rozbieżności między tym, co widzą oczy, a tym, co odczuwa błędnik. Często pomagają proste sposoby i leki bez recepty, a przy nasilonych, nawracających objawach lekarz może podczas konsultacji rozważyć leczenie na receptę. 4 min czytania 
Zdrowie kobiety RTG w ciąży: co decyduje lekarz i co zgłaszam przed zdjęciem O tym, czy w ciąży wolno mi zrobić zdjęcie rentgenowskie, decyduje lekarz, który waży korzyść badania i jego ryzyko, a nie ja ani technik. Zdjęcia zębów i kończyn, czyli okolic odległych od brzucha, wykonywane z osłoną, dają płodowi bardzo małą dawkę. Ciążę lub jej możliwość zgłaszam we wniosku i technikowi, a jeśli zdjęcie zrobiono, zanim dowiedziałam się o ciąży, rozmawiam z lekarzem prowadzącym. 6 min czytania 
Jelita Zespół jelita drażliwego postać biegunkowa - jak sobie pomóc i kiedy recepta online Postać biegunkowa zespołu jelita drażliwego to nawracające luźne stolce, parcie i ból brzucha, który mija po wypróżnieniu. Objawy łagodzą dieta, leki dostępne bez recepty, a po ocenie lekarza także preparaty na receptę. 6 min czytania 
Żołądek i zgaga Choroba refluksowa a nawyki żywieniowe - co jeść, a czego unikać przy zgadze Przy refluksie sposób i pora jedzenia mają duży wpływ na objawy. Mniejsze porcje, wcześniejsza kolacja i ograniczenie kilku produktów zmniejszają zgagę, a gdy to nie wystarcza, lekarz może dobrać leczenie. 5 min czytania 
Wątroba i trzustka Przewlekłe zapalenie trzustki - objawy i leczenie Przewlekłe zapalenie trzustki to długotrwały stan zapalny, który stopniowo uszkadza narząd i upośledza trawienie. Daje nawracający ból nadbrzusza promieniujący do pleców, tłuszczowe stolce i chudnięcie. Chorobę prowadzi specjalista, a zdalnie można głównie kontynuować ustalone leczenie, np. enzymy trzustkowe. 6 min czytania 
E-recepta i formalności Jak dostać skierowanie na badania przez internet Skierowanie na badania to dokument, na podstawie którego placówka wykonuje RTG, USG, tomografię, rezonans albo badania krwi. Można je uzyskać po e-konsultacji z lekarzem. 4 min czytania 
Dieta i nietolerancje Nietolerancja laktozy - objawy, badania i co realnie pomaga Nietolerancja laktozy to niedobór enzymu rozkładającego cukier mleczny, przez co po nabiale pojawiają się wzdęcia, gazy, ból brzucha i biegunka. Pomaga ograniczenie laktozy, produkty bez laktozy i enzym laktaza dostępny bez recepty. Utrata masy ciała lub krew w stolcu wymagają dalszej diagnostyki u lekarza. 5 min czytania 
Podróże i infekcje Biegunka podróżnych - jak się przygotować i co brać Biegunka podróżnych to najczęstsza dolegliwość przywożona z dalekich wyjazdów - luźne stolce, kurcze i osłabienie po zjedzeniu lub wypiciu czegoś skażonego. Zwykle mija w kilka dni, a podstawą jest nawadnianie i dobrze przygotowana apteczka. Skład apteczki, w tym ewentualny antybiotyk na zapas, warto omówić z lekarzem przed podróżą. 5 min czytania 
Jelita Przewlekłe zaparcia po antybiotyku - dlaczego się pojawiają i co pomaga Antybiotyk może zaburzyć pracę jelit i u części osób zamiast biegunki pojawia się zaparcie. Zwykle ustępuje w ciągu kilku tygodni, a pomagają nawodnienie, błonnik, ruch i w razie potrzeby łagodne środki przeczyszczające. 5 min czytania 
Żołądek i zgaga Przewlekła nadkwaśność żołądka - jak sobie z nią radzić i kiedy recepta online Pieczenie w nadbrzuszu i zgaga, które wracają tygodniami, wymagają uwagi. Pomaga zmiana nawyków i leki bez recepty, a przy nasilonych objawach leki hamujące wydzielanie kwasu dobierane przez lekarza. 5 min czytania 
Wątroba i trzustka Enzymy trzustkowe na receptę online: jak zamówić przedłużenie leczenia Enzymy trzustkowe przyjmuje się zwykle do posiłków przez dłuższy czas, a preparaty o większej mocy są na receptę. Receptę na kontynuację takiego leczenia można zamówić online. 6 min czytania 
E-recepta i formalności Recepta na witaminę D i wapno online: kiedy jest potrzebna Witamina D i wapń wymagają recepty głównie wtedy, gdy lekarz leczy potwierdzony niedobór preparatem o większej mocy. Receptę na kontynuację takiego leczenia można zamówić online. 5 min czytania 
Jelita Polipy jelita grubego - kontrola, badania i jak zdążyć na czas Po usunięciu polipów jelita grubego lekarz ustala termin kolejnej kontroli w zależności od ich liczby, wielkości i typu. Skierowanie na część badań pomocniczych, takich jak morfologia czy USG jamy brzusznej, można uzyskać online. 5 min czytania 
Żołądek i zgaga Przełyk Barretta - kontrola, leczenie i recepta na leki bez wychodzenia z domu Przełyk Barretta to przebudowa błony śluzowej przełyku po latach refluksu. Wymaga stałego leczenia hamującego wydzielanie kwasu i regularnych kontroli endoskopowych, a receptę na leki podtrzymujące można kontynuować online. 6 min czytania 
Wątroba i trzustka Leki na wątrobę i drogi żółciowe online: jak uzyskać receptę na kontynuację Wiele leków stosowanych w chorobach wątroby i dróg żółciowych jest na receptę, a leczenie często trwa miesiącami. Receptę na kontynuację ustalonej terapii można zamówić online. 6 min czytania 
Jelita Zapalenie uchyłków jelita - objawy, leczenie i recepta online Zapalenie uchyłków objawia się zwykle bólem w lewym podbrzuszu, gorączką i zaburzeniem wypróżnień. Łagodne postacie lekarz często leczy dietą i lekami, ale nasilone objawy z gorączką wymagają pilnej oceny stacjonarnej, a nie samej recepty online. 5 min czytania 
Żołądek i zgaga Przewlekłe zapalenie błony śluzowej żołądka - leczenie i recepta online Przewlekłe zapalenie błony śluzowej żołądka najczęściej leczy się lekami zmniejszającymi wydzielanie kwasu, a jeśli przyczyną jest bakteria Helicobacter pylori - jej eradykacją. Kontynuację ustalonego leczenia często można omówić z lekarzem online. 5 min czytania 
Jelita Przewlekłe wzdęcia i gazy - jaka diagnostyka i badania online Przewlekłe wzdęcia i gazy warto zdiagnozować, gdy trwają tygodniami lub nawracają. Przyczyną może być nietolerancja pokarmowa, celiakia, zespół jelita drażliwego albo inna choroba przewodu pokarmowego. Skierowanie na część badań można uzyskać online. 5 min czytania 
Żołądek i zgaga Wrzodziejące zapalenie jelita grubego - jakie leki i jak przedłużyć receptę online W stabilnym wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego kontynuację leków podtrzymujących, zwłaszcza mesalazyny, często można przedłużyć zdalnie. Rozpoznanie, dobór i zmianę leczenia zawsze prowadzi gastroenterolog. 6 min czytania 
Jelita Choroba Leśniowskiego-Crohna - kontynuacja leczenia bez wychodzenia z domu Przy chorobie Leśniowskiego-Crohna w remisji, z leczeniem ustawionym przez specjalistę, kontynuację leków podtrzymujących często można uzyskać zdalnie. Kwalifikację do leczenia i zmiany terapii zawsze prowadzi gastroenterolog. 6 min czytania 
Żołądek i zgaga Refluks krtaniowo-gardłowy - dlaczego chrypka i kaszel to może być żołądek Refluks krtaniowo-gardłowy daje objawy w gardle i krtani, takie jak chrypka, chrząkanie czy uczucie guli w gardle, często bez typowej zgagi. Leczenie zaczyna się od zmiany nawyków i leków hamujących wydzielanie kwasu, a utrzymujące się objawy wymagają oceny laryngologa lub gastroenterologa. 5 min czytania 
Jelita Przewlekłe zaparcia idiopatyczne - jak je leczyć i co można dostać online Przy przewlekłych zaparciach idiopatycznych leczenie zaczyna się zwykle od zmiany nawyków i leków dostępnych bez recepty. Gdy to nie wystarcza, lekarz może rozważyć lek na receptę. Nowe, uporczywe zaparcia u dorosłego wymagają jednak ustalenia przyczyny. 5 min czytania 
Żołądek i zgaga Przepuklina rozworu przełykowego a zgaga - dlaczego znów cię piecze Przepuklina rozworu przełykowego sprzyja cofaniu się kwasu i uporczywej zgadze. Objawy łagodzi się zmianą nawyków i lekami hamującymi wydzielanie kwasu, a rozpoznanie i ocenę zaawansowania przeprowadza lekarz. 5 min czytania 
Jelita Przewlekła biegunka - kiedy to już wymaga diagnostyki Biegunka trwająca dłużej niż cztery tygodnie jest biegunką przewlekłą. Wymaga badań, które pomogą ustalić przyczynę, zamiast kolejnych domowych sposobów. 6 min czytania 
Żołądek i zgaga Dyspepsja czynnościowa - gdy żołądek boli, a badania są w normie Dyspepsja czynnościowa to nawracający ból lub uczucie pełności w górnej części brzucha, gdy badania nie wykazują choroby organicznej. Jest leczona, a przy typowych objawach leczenie można omówić podczas konsultacji online. 5 min czytania 
Jelita Zaparcia u seniora - jak leczyć je bezpiecznie U osób starszych zaparcia występują bardzo często. Dobrze dobrane leki i kilka nawyków zwykle poprawiają rytm wypróżnień, a nagła zmiana tego rytmu wymaga oceny lekarza. 5 min czytania 
Żołądek i zgaga Nieleczony refluks - jakie powikłania może dać Nieleczona choroba refluksowa to nie tylko codzienny dyskomfort - z czasem może uszkodzić przełyk, dlatego uporczywej zgagi nie należy lekceważyć. 6 min czytania 
Jelita Kolka jelitowa u dorosłych - skąd te skurcze i co pomaga Kolka jelitowa to nagły, skurczowy ból brzucha, który narasta falami. Zwykle nie jest groźna i ustępuje sama, ale warto wiedzieć, co łagodzi objawy i kiedy nie wolno ich bagatelizować. 5 min czytania 
Żołądek i zgaga Przewlekłe nudności - skąd się biorą i kiedy działać Nudności trwające tygodniami rzadko są chorobą samą w sobie. Zwykle są objawem innego problemu, np. refluksu, działania leków lub napięcia i lęku. Objaw można łagodzić, ale najważniejsze jest ustalenie przyczyny z lekarzem. 5 min czytania 
Jelita Uchyłki jelita grubego - dieta, objawy i leczenie Uchyłki jelita grubego to niewielkie wypuklenia ściany jelita, które u wielu osób nie dają objawów. Czasem powodują ból lewego podbrzusza, wzdęcia, a nawet zapalenie z gorączką. Na co dzień podstawą jest dieta bogata w błonnik, a silny ból z gorączką wymaga oceny na miejscu. 6 min czytania 
Żołądek i zgaga Choroba wrzodowa i Helicobacter pylori - leczenie i e-recepta online Wrzody żołądka i dwunastnicy w większości przypadków wywołuje bakteria Helicobacter pylori albo regularnie przyjmowane leki przeciwbólowe z grupy NLPZ. Leczenie to zwykle zestaw leków na receptę, który można omówić podczas e-konsultacji. Krwawienie lub niezamierzony spadek masy ciała wymagają jednak wizyty na miejscu. 6 min czytania 
Jelita Hemoroidy - leczenie farmakologiczne i e-recepta online Hemoroidy, czyli objawowe guzki krwawnicze odbytu, w łagodnej postaci leczy się dietą, błonnikiem i preparatami miejscowymi, a część silniejszych leków jest na receptę. Każde krwawienie z odbytu powinien jednak ocenić lekarz, bo nie zawsze jego przyczyną są hemoroidy. 5 min czytania 
Żołądek i zgaga Przewlekła zgaga a leki IPP - pantoprazol i omeprazol Leki z grupy IPP, takie jak pantoprazol, omeprazol i esomeprazol, hamują wydzielanie kwasu żołądkowego i są podstawą leczenia przewlekłej zgagi oraz refluksu. Małe dawki są dostępne bez recepty do krótkiego stosowania, a wyższe dawki i dłuższe leczenie wymagają nadzoru lekarza. 6 min czytania 
Jelita Wzdęcia i gazy - jak złagodzić i kiedy do lekarza Wzdęcia i nadmiar gazów najczęściej wynikają z diety, tempa jedzenia i pracy jelit, a nie z groźnej choroby. Objawowo pomagają symetykon, zmiana nawyków i ruch. Chudnięcie, krew w stolcu czy ból wybudzający w nocy są sygnałem do diagnostyki. 5 min czytania 
Żołądek i zgaga Refluks nocny a sen - jak spać spokojnie Refluks nasilający się w nocy może wybudzać, wywoływać kaszel i pieczenie za mostkiem, bo w pozycji leżącej kwas łatwiej cofa się do przełyku. Pomagają uniesienie wezgłowia, wcześniejsza kolacja, a przy uporczywych objawach leki, także na receptę. 5 min czytania 
Jelita Zaparcia i jelito drażliwe: recepta online krok po kroku Przy zespole jelita drażliwego i przewlekłych zaparciach część leków jest na receptę. Gdy rozpoznanie i lek są już ustalone, receptę na kontynuację można zamówić online. 6 min czytania 
Żołądek i zgaga Recepta na leki na refluks i zgagę online: jak ją zamówić z domu Gdy lek na refluks jest już znany i przyjmowany zgodnie z zaleceniem, receptę na kontynuację można zamówić online. Kod e-recepty przychodzi e-mailem, a lek odbiera się w dowolnej aptece. 6 min czytania 
Jelita Probiotyk na osłonę jelit: kiedy potrzebna jest recepta i jak ją zamówić Większość probiotyków jest dostępna bez recepty. Część preparatów w większych opakowaniach albo w ramach dłuższej terapii wydaje się jednak na receptę, którą można zamówić online. 6 min czytania 
Żołądek i zgaga Nudności i wymioty: jak uzyskać receptę online na lek przeciwwymiotny Leki przeciwwymiotne, takie jak ondansetron czy metoklopramid, są na receptę. Przy kontynuacji znanego leczenia receptę można uzyskać po e-konsultacji, ale część objawów wymaga wizyty na miejscu. 5 min czytania 
Jelita Biegunka: jak uzyskać receptę online na lek, gdy leczenie tego wymaga Biegunka najczęściej mija sama, a podstawą leczenia jest nawadnianie. Gdy lekarz zalecił wcześniej konkretny lek na receptę, jego kontynuację można zamówić online. 6 min czytania 
Żołądek i zgaga Niestrawność i uczucie pełności po jedzeniu: recepta online krok po kroku Leki poprawiające motorykę przewodu pokarmowego, stosowane przy niestrawności i uczuciu pełności, są na receptę. Gdy lek jest już ustalony przez lekarza, receptę na kontynuację można zamówić online. 6 min czytania 
Jelita Skurcze i bóle brzucha: recepta online na lek rozkurczowy Leki rozkurczowe na nawracające skurcze brzucha w większych opakowaniach są na receptę. Gdy lek jest już znany i przyjmowany zgodnie z zaleceniem, receptę na kontynuację można zamówić online. 6 min czytania 
Jelita Ile ważne jest skierowanie na badanie krwi i kiedy laboratorium poprosi o nowe Skierowanie na badanie krwi nie ma ustawowego terminu ważności. W praktyce punkty pobrań liczą zwykle około 30 dni od wystawienia: część z nich przyjmuje starsze zlecenia, a część prosi o nowe. 6 min czytania 
Jelita Rezonans magnetyczny prywatnie: z czego składa się cena i o co zapytać przed zapisem Cena rezonansu magnetycznego prywatnie zależy od badanej okolicy, kontrastu, aparatu i miasta, a cennik ustala każda pracownia samodzielnie. Zamiast jednej kwoty poniżej lista rzeczy, które warto sprawdzić przed zapisem. 6 min czytania 
Jelita Ile kosztuje USG prywatnie i dlaczego każda pracownia liczy to inaczej Cenę USG prywatnie każda pracownia ustala sama, a zależy ona od badanej okolicy i doświadczenia lekarza wykonującego badanie. Do USG odpłatnego zwykle nie trzeba skierowania - przydaje się, gdy wymaga go placówka albo gdy zakres ma ustalić lekarz. 6 min czytania 
Jelita E-skierowanie: co to jest, gdzie znaleźć kod i jak je zrealizować w rejestracji E-skierowanie to elektroniczny dokument zapisany w systemie P1, więc nie trzeba nosić żadnej kartki. Realizuje się je, podając w rejestracji czterocyfrowy kod dostępu i numer PESEL. Dokument jest widoczny w Internetowym Koncie Pacjenta i w aplikacji mojeIKP. 6 min czytania 
Jelita Tomografia z kontrastem: jak się przygotować i co zgłosić w pracowni Do tomografii z kontrastem potrzebne są zwykle dwie rzeczy: pusty żołądek (około 4-6 godzin na czczo) i aktualny wynik kreatyniny z eGFR, bo kontrast wydalają nerki. W ankiecie zgłasza się alergie, choroby nerek i tarczycy oraz przyjmowanie metforminy. 6 min czytania 
Jelita Rezonans z kontrastem: kiedy lekarz go zleca i jak się do niego przygotować Rezonans z kontrastem różni się od zwykłego tym, że w trakcie badania podaje się do żyły środek gadolinowy, który poprawia ocenę zmian zapalnych, nowotworowych i naczyń. Badanie wymaga skierowania i zwykle aktualnego wyniku kreatyniny, a pracownia często zaleca kilka godzin na czczo. 6 min czytania 
Jelita Czy lekarz rodzinny może wystawić skierowanie na rezonans i kto kieruje zamiast niego W ramach NFZ lekarz rodzinny nie wystawia skierowania na rezonans - robi to lekarz poradni specjalistycznej, rehabilitacji leczniczej albo opieki psychiatrycznej. Lekarz rodzinny może skierować do specjalisty i zlecić badania wstępne, a na rezonans odpłatny skierowanie wystawi każdy lekarz. 6 min czytania 
Jelita Przygotowanie do USG jamy brzusznej: co jeść, kiedy przestać i co z lekami Przygotowanie do USG jamy brzusznej ma jeden cel: pusty żołądek i jak najmniej gazów w jelitach. Na badanie przychodzi się na czczo, zwykle po około 6 godzinach bez jedzenia, a dzień wcześniej je się lekkostrawnie. Szczegóły, w tym ewentualny środek na gazy, podaje instrukcja pracowni. 6 min czytania 
Jelita Tomografia bez skierowania: dlaczego pracownia odmówi także przy badaniu odpłatnym Tomografii komputerowej nie wykona się bez skierowania, również wtedy, gdy pacjent płaci za badanie sam. TK wykorzystuje promieniowanie rentgenowskie w dawce wyższej niż zwykłe zdjęcie, dlatego wymaga uzasadnienia lekarskiego. Skierowanie na badanie odpłatne może wystawić każdy lekarz, także podczas konsultacji online. 6 min czytania 
Jelita RTG prywatnie: z czego składa się koszt zdjęcia poza NFZ Zdjęcie rentgenowskie poza NFZ to dwie pozycje na rachunku: skierowanie, które przy tym badaniu jest wymagane zawsze, oraz opłata w pracowni. Cena zdjęcia zależy od okolicy ciała i liczby projekcji, a opis radiologa bywa wliczony albo płatny osobno. Kwoty ustala placówka. 6 min czytania 
Jelita Skierowanie od prywatnego lekarza a NFZ: czy można z nim zrobić bezpłatne badanie Skierowanie od lekarza prywatnego, także z konsultacji online, realizuje się odpłatnie. Na badanie bezpłatne potrzebne jest skierowanie od lekarza z umową z NFZ. Wyjątkiem są m.in. niektóre programy profilaktyczne, w których skierowanie nie jest potrzebne. Ścieżka bezpłatna zaczyna się zwykle u lekarza rodzinnego. 6 min czytania 
Jelita Kod skierowania: który numer z wydruku podać w rejestracji Kod skierowania, o który pyta rejestracja, to czterocyfrowy kod dostępu: razem z numerem PESEL wystarcza, by placówka odnalazła dokument w systemie. Inne numery z wydruku, np. identyfikator dokumentu czy kod specjalności, nie są kodem dostępu. Kod jest w wiadomości e-mail i w Internetowym Koncie Pacjenta. 6 min czytania 
Jelita Ile ważne jest skierowanie na rezonans i do kiedy można je zrealizować Przepisy nie wyznaczają terminu ważności skierowania na rezonans, więc dokument nie przeterminowuje się z dnia na dzień. W praktyce liczą się dwie rzeczy: moment zapisania się na listę oczekujących w ramach NFZ oraz 14 dni na dostarczenie papierowego oryginału do pracowni. 6 min czytania 
Jelita Rezonans otwarty i klaustrofobia: co zrobić przy lęku przed ciasną przestrzenią Rezonans otwarty ułatwia badanie osobom z klaustrofobią i o dużej masie ciała, bo aparat nie zamyka w wąskim tunelu. Urządzenia otwarte mają jednak zwykle niższe pole magnetyczne, więc obraz bywa mniej szczegółowy. Alternatywą jest badanie w sedacji w wybranych pracowniach, a często wystarczają proste sposoby: informacja przy zapisie, osoba towarzysząca, słuchawki i lusterko. 6 min czytania 
Jelita Ile jest ważne skierowanie na RTG i kiedy pracownia poprosi o nowe Przepisy nie wyznaczają terminu ważności skierowania na RTG, więc dokument obowiązuje tak długo, jak trwa wskazanie medyczne. Pracownia może jednak poprosić o nowe skierowanie, gdy stare jest wyraźnie nieaktualne, bo zdjęcie rentgenowskie wymaga bieżącego uzasadnienia ekspozycji na promieniowanie. 6 min czytania 
Jelita Ważność skierowania na USG i tomografię: ile czasu jest na badanie Skierowania na USG i tomografię nie mają ustawowego terminu ważności. W ramach NFZ decyduje zapis na listę oczekujących, a papierowy oryginał trzeba dostarczyć w ciągu 14 dni od zapisu. Przy tomografii radiolog może dodatkowo oczekiwać aktualnego uzasadnienia, bo badanie wiąże się z promieniowaniem. 6 min czytania 
Jelita Czy lekarz rodzinny może wystawić skierowanie na tomograf i co zleca przychodnia W ramach NFZ lekarz rodzinny może wystawić skierowanie na tomografię tylko w dwóch przypadkach: na tomografię płuc po nieprawidłowym zdjęciu klatki piersiowej oraz na tomografię tętnic wieńcowych w ramach opieki koordynowanej. Pozostałe tomografie, w tym głowy i jamy brzusznej, zleca specjalista. Na badanie odpłatne skierowanie wystawi każdy lekarz. 6 min czytania 
Jelita Kto wystawia skierowanie na USG piersi i czy jest ono potrzebne Prywatnie USG piersi, tarczycy czy jamy brzusznej zwykle wykonuje się bez skierowania, bo badanie nie wiąże się z promieniowaniem. W ramach NFZ skierowanie na USG piersi wystawia najczęściej ginekolog, a zakres badań dostępnych od lekarza rodzinnego warto potwierdzić w przychodni. 6 min czytania 
Jelita Czy na rezonans trzeba mieć skierowanie, gdy badanie jest odpłatne Prywatnie wiele pracowni wykona rezonans bez skierowania, bo badanie nie wykorzystuje promieniowania jonizującego. Skierowanie jest zwykle wymagane przy badaniu z kontrastem i zawsze w ramach NFZ. Nawet gdy nie jest obowiązkowe, opis wskazań pomaga dobrać protokół i właściwą okolicę. 6 min czytania 
Jelita RTG bez skierowania: dlaczego pracownia go nie wykona, nawet przy badaniu odpłatnym RTG bez skierowania nie jest możliwe, również wtedy, gdy pacjent płaci za badanie sam. Powodem jest promieniowanie jonizujące: każde zdjęcie wymaga uzasadnienia lekarza. Dotyczy to prześwietlenia płuc, kręgosłupa, kończyn i zatok, a także zdjęcia zęba, przy którym skierowanie wystawia zwykle dentysta. 6 min czytania 
Jelita Depresja: objawy, przyczyny i leczenie Depresja to choroba, a nie słabość charakteru: przez co najmniej dwa tygodnie utrzymuje się przygnębienie albo utrata zainteresowań, a zwykle dochodzą do tego gorszy sen, brak energii i trudności z koncentracją. Leczy się ją psychoterapią, lekami przeciwdepresyjnymi albo obiema metodami naraz. Do psychiatry w ramach NFZ nie potrzeba skierowania. 9 min czytania 
Jelita Natrętne myśli i rytuały: co to jest OCD i jak się je leczy OCD, czyli zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, to stan, w którym pojawiają się natrętne, niechciane myśli (obsesje), a żeby zmniejszyć wywołany nimi lęk, chory powtarza określone czynności albo rytuały w myślach (kompulsje). Skuteczne są terapia poznawczo-behawioralna z ekspozycją oraz leki z grupy SSRI i klomipramina. Rozpoznanie i wybór leczenia należą do psychiatry. 9 min czytania 
Jelita PTSD po traumie: czym jest zespół stresu pourazowego i jak się go leczy PTSD to zespół stresu pourazowego - zaburzenie, które może rozwinąć się po zdarzeniu traumatycznym i objawia się nawracającymi wspomnieniami, unikaniem wszystkiego, co przypomina o traumie, oraz nadmierną czujnością. Podstawą leczenia jest psychoterapia skoncentrowana na traumie, a leki, takie jak sertralina czy paroksetyna, mogą ją wspierać. Rozpoznanie stawia psychiatra, a nie test z internetu. 10 min czytania 
Jelita Tomografia prywatnie: ile kosztuje i z czego składa się cena Koszt tomografii poza NFZ składa się ze skierowania, które przy tym badaniu jest zawsze wymagane, oraz opłaty w pracowni. Rachunek podnoszą kontrast i większy obszar badania, np. jama brzuszna z miednicą, a przy kontraście dochodzi oznaczenie kreatyniny. Kwoty ustala placówka. 6 min czytania 
Jelita Schizofrenia: objawy, przyczyny i leczenie Schizofrenia to przewlekła choroba psychiczna, w której pojawiają się objawy psychotyczne, takie jak urojenia i omamy, a obok nich objawy negatywne (wycofanie, spadek energii i motywacji) oraz kłopoty z uwagą i pamięcią. Leczy się ją lekami przeciwpsychotycznymi połączonymi z rehabilitacją psychospołeczną. Dla przebiegu choroby kluczowa jest ciągłość leczenia. 11 min czytania 
Jelita Anhedonia, czyli utrata odczuwania przyjemności: objawy, przyczyny i leczenie Anhedonia to utrata zdolności odczuwania przyjemności: rzeczy, które kiedyś cieszyły, przestają cokolwiek dawać. Najczęściej wiąże się z depresją, w której należy do kluczowych objawów, ale występuje też w innych zaburzeniach psychicznych i części chorób somatycznych. Leczenie zależy od przyczyny, dlatego pierwszym krokiem jest diagnoza u psychiatry. 9 min czytania 
Jelita Nerwica lękowa: objawy, przyczyny, rozpoznanie i leczenie Nerwica lękowa to potoczne określenie grupy zaburzeń lękowych i pokrewnych: lęku uogólnionego, napadów paniki czy zaburzeń pod postacią somatyczną, w których lęk wyraża się głównie przez objawy z ciała. Można ją skutecznie leczyć. Podstawą jest psychoterapia, zwłaszcza poznawczo-behawioralna, a w razie potrzeby leki, najczęściej z grupy SSRI. Rozpoznanie i pierwszy dobór leczenia należą do lekarza na wizycie. 10 min czytania 
Jelita Zaburzenia lękowe: objawy, rodzaje, rozpoznanie i leczenie Zaburzenia lękowe to grupa chorób, w których lęk jest silniejszy, trwa dłużej albo pojawia się bez realnego zagrożenia i zaczyna decydować o codzienności. Należą do nich m.in. uogólnione zaburzenie lękowe, zaburzenie paniczne, fobia społeczna i fobie specyficzne. Leczenie łączy psychoterapię z lekami przeciwdepresyjnymi, a benzodiazepiny są wyłącznie krótkim, doraźnym wsparciem. 10 min czytania 
Jelita ADHD u dorosłych: objawy, diagnoza i leczenie ADHD u dorosłych to przede wszystkim kłopoty z utrzymaniem uwagi, organizacją codziennych spraw i impulsywnością; ruchowa nadpobudliwość, widoczna u dzieci, z wiekiem często słabnie albo zamienia się w wewnętrzny niepokój. Rozpoznanie stawia psychiatra po dokładnym wywiadzie, także o dzieciństwie - kwestionariusz z internetu, np. ASRS, nie jest diagnozą. Leczenie łączy psychoedukację, terapię i, jeśli lekarz uzna to za potrzebne, leki. 9 min czytania 
Jelita Choroba afektywna dwubiegunowa (ChAD): objawy, przyczyny i leczenie Choroba afektywna dwubiegunowa (ChAD) to przewlekła choroba, w której przeplatają się epizody depresji oraz manii albo jej łagodniejszej postaci, hipomanii. Podstawą leczenia są stabilizatory nastroju, takie jak lit i lamotrygina, oraz niektóre leki przeciwpsychotyczne, np. kwetiapina. Sam lek przeciwdepresyjny bez stabilizacji nastroju może wywołać manię, dlatego rozpoznanie i plan leczenia ustala psychiatra. 10 min czytania 
Jelita Psychoterapia na NFZ: na czym polega, jakie są nurty i jak się na nią dostać Psychoterapia to leczenie oparte na rozmowie, prowadzone przez wyszkolonego psychoterapeutę. W wielu zaburzeniach, takich jak depresja, zaburzenia lękowe czy borderline, jest równie ważna jak leki, a czasem ważniejsza. Do najlepiej przebadanych należą terapia poznawczo-behawioralna i psychodynamiczna. W ramach NFZ można do niej trafić m.in. przez centrum zdrowia psychicznego albo poradnię zdrowia psychicznego. 10 min czytania 
Jelita Melatonina na sen: kiedy pomaga i kiedy to za mało Melatonina pomaga przede wszystkim przy rozregulowanym rytmie dobowym, np. przy pracy zmianowej albo po zmianie stref czasowych, a także części osób starszych. Przy przewlekłej bezsenności jej działanie jest umiarkowane. W badaniach zarejestrowanego leku z melatoniną po odstawieniu nie obserwowano efektu odbicia ani objawów odstawienia, ale rano może utrzymywać się senność. 10 min czytania 
Jelita Borderline (osobowość chwiejna emocjonalnie): objawy, diagnoza i leczenie Borderline to zaburzenie osobowości, w którym emocje, relacje i obraz samego siebie są niestabilne, a wiele decyzji zapada pod wpływem impulsu. Podstawą leczenia jest długoterminowa psychoterapia, np. DBT, a leki łagodzą tylko wybrane objawy. Rozpoznanie stawia psychiatra, często z pomocą diagnozy psychologa klinicznego, po rozmowie i obserwacji - nie test w internecie. 10 min czytania 
Jelita Wypalenie zawodowe: objawy, kto pomaga i kiedy zwolnienie lekarskie Wypalenie zawodowe to stan wyczerpania wynikający z przewlekłego stresu w pracy, z którym nie udało się skutecznie poradzić. ICD-11 opisuje je jako zjawisko związane z pracą, a nie chorobę, dlatego o leczeniu i zwolnieniu decydują objawy ocenione przez lekarza, np. zaburzenia adaptacyjne, lękowe albo depresyjne. 9 min czytania 
Jelita Derealizacja: objawy, przyczyny i leczenie poczucia nierealności Derealizacja to stan, w którym otoczenie wydaje się obce, odległe albo jak scena z filmu, choć osoba doświadczająca go wie, że to tylko wrażenie. Najczęściej pojawia się przy silnym lęku i napadach paniki, ale bywa też skutkiem przewlekłego stresu, niewyspania czy substancji psychoaktywnych. Nagły epizod z drętwieniem, zaburzeniami mowy albo drgawkami wymaga pilnego badania. 9 min czytania 
Jelita Atak paniki: objawy, co robić w trakcie i jak się go leczy Atak paniki to fala gwałtownego lęku, która narasta w ciągu kilku minut i daje silne objawy z ciała: kołatanie serca, duszność, zawroty głowy oraz przekonanie o umieraniu albo utracie kontroli. Pierwszy taki epizod, zwłaszcza z bólem w klatce piersiowej, wymaga wykluczenia przyczyn sercowych. Nawracające napady leczy się psychoterapią i lekami z grupy SSRI. 9 min czytania 
Jelita SIBO: objawy, diagnostyka i leczenie przerostu bakteryjnego jelita cienkiego SIBO (przerost bakteryjny jelita cienkiego) to stan, w którym w jelicie cienkim jest zbyt dużo bakterii. Daje wzdęcia, gazy, ból brzucha oraz biegunkę lub zaparcia. Rozpoznanie potwierdza test oddechowy, a leczenie, najczęściej antybiotykiem rifaksyminą i zmianą diety, ustala lekarz. 8 min czytania 
Jelita Dieta low FODMAP: na czym polega, etapy i tabela produktów Dieta low FODMAP to czasowe ograniczenie krótkołańcuchowych węglowodanów, które łatwo fermentują w jelicie. Stosuje się ją głównie w zespole jelita drażliwego (IBS). Ma trzy etapy: eliminację na 2-6 tygodni, stopniowe wprowadzanie produktów i dietę dopasowaną do własnej tolerancji. 8 min czytania 
Jelita USG i badania krwi bez skierowania: kiedy się da, a kiedy placówka poprosi o dokument Prywatnie USG i badania krwi zwykle wykonam bez skierowania, płacąc za nie z własnej kieszeni. Dokumentu potrzebuję w ramach NFZ oraz wtedy, gdy wymaga go konkretna placówka, a skierowanie od lekarza ma sens, gdy nie wiem, jaki zakres badań wybrać albo prowadzę kontrolę w trakcie leczenia. 6 min czytania 
Jelita Rezonans czy tomografia: czym się różnią badania i kto wybiera O tym, czy trafię na tomografię, czy na rezonans, nie decyduję sama: wybiera lekarz, zależnie od pytania, na które ma odpowiedzieć badanie. Mogę za to wiedzieć, czego się spodziewać. Tomografia trwa kilka minut, używa promieniowania rentgenowskiego i dobrze pokazuje złamania, krwawienia, płuca i kości, a rezonans trwa od 15 do 45 minut, obywa się bez promieniowania i lepiej obrazuje tkanki miękkie. 6 min czytania 
Jelita Przygotowanie do badania krwi: na czczo, woda, kawa i suplementy Przed większością badań krwi zgłaszam się rano i na czczo, czyli po 8 do 12 godzinach bez jedzenia, a pić mogę niegazowaną wodę. Przy glukozie, lipidogramie i insulinie post jest szczególnie ważny, a przy morfologii czy TSH często nie jest konieczny, choć laboratoria go zalecają. Kawa, słodzone napoje, guma i papierosy tuż przed pobraniem mogą zafałszować wynik, a suplementy potrafią go zmienić, dlatego ich odstawienie uzgadniam z lekarzem. 6 min czytania 
Jelita Przygotowanie do rezonansu: ankieta, ubranie bez metalu, hałas i kontrast Przygotowanie do rezonansu zaczyna się już przy zapisie, kiedy zgłaszam klaustrofobię i pytam, czy przy kontraście pracownia zaleca post i wynik kreatyniny. Na miejscu wypełniam ankietę bezpieczeństwa, w której wpisuję opiłki metalu, implanty metalowe, klipsy naczyniowe, implant ślimakowy i rozrusznik, zostawiam metal w szafce i wchodzę do głośnego aparatu w słuchawkach albo zatyczkach. 6 min czytania 
Jelita Ile się czeka na rezonans: kolejka NFZ i termin prywatny Na rezonans w ramach NFZ czeka się od kilku tygodni do kilku miesięcy, a różnice między województwami bywają bardzo duże, natomiast prywatnie termin wypada zwykle po kilku dniach. Aktualne terminy sprawdzam na terminyleczenia.nfz.gov.pl, gdzie podaje się je osobno dla przypadków pilnych i stabilnych. Wąskim gardłem bywa nie sam aparat, lecz skierowanie. 6 min czytania Nie mamy jeszcze poradnika pasującego do tego słowa. Spróbuj innego albo wybierz „Wszystkie”.