Venlectine, czyli wenlafaksyna w kapsułkach: co sprawdzam, zanim przedłużę leczenie

Co to za lek: wenlafaksyna z grupy SNRI

Substancją czynną Venlectine jest wenlafaksyna, lek przeciwdepresyjny z grupy SNRI. Z charakterystyki produktu leczniczego (ChPL) wynika, że wenlafaksyna i jej główny metabolit blokują wychwyt zwrotny serotoniny oraz noradrenaliny, słabiej też dopaminy, przez co te przekaźniki działają w mózgu silniej. Na enzym MAO nie działa hamująco, a z receptorami opioidowymi i benzodiazepinowymi praktycznie się nie łączy.

Venlectine ma postać twardych kapsułek o przedłużonym uwalnianiu i jest wydawany na receptę (Rp). Informacje wspólne dla wszystkich producentów tej substancji czytam na stronie o wenlafaksynie i jej odpowiednikach.

Na co pomaga Venlectine według ChPL

Charakterystyka wymienia pięć wskazań u dorosłych, zebranych na liście poniżej. Osoby poniżej 18 lat nie powinny przyjmować Venlectine: w badaniach u dzieci i nastolatków zachowania samobójcze i wrogość pojawiały się częściej. Więcej o samej chorobie piszę w tekście o depresji i jej leczeniu.

• leczenie epizodów dużej depresji;
• zapobieganie nawrotom epizodów dużej depresji;
• leczenie uogólnionych zaburzeń lękowych;
• leczenie fobii społecznej;
• terapia lęku napadowego, niezależnie od tego, czy towarzyszy mu agorafobia.

Venlectine 37,5, 75 i 150 mg: moce i sposób przyjmowania

Apteka wyda mi Venlectine w kapsułkach o mocy 37,5 mg, 75 mg albo 150 mg. Którą moc biorę i ile kapsułek, ustala lekarz. Według ChPL biorę lek codziennie z jedzeniem, o zbliżonej porze, a kapsułkę połykam w całości i popijam. Mówi też wprost, że kapsułek nie należy dzielić, kruszyć, żuć ani rozpuszczać.

Substancja czynna uwalnia się z kapsułki powoli w przewodzie pokarmowym, a ChPL uprzedza, że nierozpuszczalna część jej zawartości jest wydalana i może być widoczna w kale. Leczenie trwa zwykle kilka miesięcy lub dłużej. Przy depresji ChPL mówi, że lek przeciwdepresyjny należy kontynuować co najmniej 6 miesięcy od uzyskania remisji.

Skutki uboczne wenlafaksyny, które zdarzają się najczęściej

Częściej niż u co dziesiątego uczestnika badań klinicznych pojawiały się nudności, suchość w ustach, bóle głowy oraz wzmożona potliwość, również nocą. Do bardzo częstych ChPL zalicza też zawroty głowy. Suchość w ustach zgłasza 10% leczonych, a ponieważ sprzyja próchnicy, bardziej dbam o higienę jamy ustnej.

Kategoria często oznacza od 1 do 10 przypadków na 100 leczonych i obejmuje dolegliwości wypisane niżej. Opisano również problemy seksualne, które nie ustąpiły nawet po zakończeniu przyjmowania leku.

• bezsenność, nietypowe sny, nerwowość i obniżone libido;
• brak orgazmu oraz zaburzenia wytrysku i erekcji;
• senność, drżenie i mrowienie skóry (parestezje);
• zmniejszenie apetytu, wymioty, biegunka i zaparcia;
• kołatanie serca, wzrost ciśnienia tętniczego i nagłe zaczerwienienie twarzy;
• zaburzenia widzenia, szum w uszach, ziewanie i osłabienie;
• zwiększenie stężenia cholesterolu we krwi.

Ostrzeżenia z ChPL, o których pamiętam

Ciśnienie i serce. Wenlafaksyna często i zależnie od dawki podwyższa ciśnienie tętnicze, więc według ChPL trzeba je regularnie mierzyć, zwłaszcza na początku terapii i po podniesieniu dawki. Lek może też przyspieszać akcję serca. Mierzę więc ciśnienie i wyniki podaję lekarzowi.

Zespół serotoninowy. Grozi mi bardziej, gdy do wenlafaksyny dochodzą inne substancje serotoninergiczne, np. lit, tryptany na migrenę, SSRI, pozostałe SNRI, ziele dziurawca albo tryptofan w suplementach. Może się objawiać m.in. omamami, pobudzeniem, gorączką, przyspieszonym tętnem, nadmiernie żywymi odruchami, zaburzoną koordynacją, nudnościami i biegunką. W takiej sytuacji szukam pomocy od razu.

Leki przeciwwskazane. Venlectine nie wolno łączyć z nieodwracalnymi inhibitorami MAO, a według punktu 4.5 przeciwwskazane jest też łączenie z moklobemidem. Antybiotyku linezolidu nie należy podawać osobom leczonym wenlafaksyną. Należy też unikać leków wydłużających odstęp QT.

Krwawienia, sód, cukier, oczy. Lek może zwiększać skłonność do krwawień, zwłaszcza z lekami przeciwzakrzepowymi, obniżać stężenie sodu (częściej u osób starszych i biorących leki moczopędne), wpływać na glikemię przy cukrzycy i rozszerzać źrenice, co ma znaczenie przy jaskrze z wąskim kątem.

Pierwsze tygodnie. Tuż po starcie terapii i przy każdej korekcie dawki niepokój, lęk i myśli samobójcze mogą na jakiś czas przybrać na sile, zwłaszcza u osób poniżej 25 lat. W tym samym okresie najczęściej pojawia się akatyzja, czyli męczący wewnętrzny niepokój i potrzeba ruchu. Wtedy od razu kontaktuję się z lekarzem, a w zagrożeniu życia dzwonię pod 112.

Test na narkotyki. Szybki test moczu potrafi przy wenlafaksynie błędnie wskazać amfetaminę lub fencyklidynę, i to nawet kilka dni po zakończeniu leczenia. Rozstrzyga badanie potwierdzające, np. chromatografia gazowa lub spektrometria mas.

Venlectine a alkohol i prowadzenie samochodu

ChPL jest tu jednoznaczna: pacjenta należy pouczyć, żeby nie spożywał alkoholu. Alkohol wpływa bowiem na ośrodkowy układ nerwowy, może zaostrzyć objawy psychiczne i szkodliwie oddziaływać z wenlafaksyną. Przedawkowania, również te śmiertelne, zgłaszano zwykle po zażyciu leku razem z alkoholem albo innymi lekami. Dlatego w czasie leczenia nie piję.

Leki działające na psychikę potrafią pogorszyć osąd, tok myślenia i sprawność ruchów, dlatego ChPL uprzedza, że wenlafaksyna może osłabić moją zdolność kierowania pojazdami. Za kierownicę siadam dopiero, gdy wiem, jak lek na mnie działa, a przy senności lub zawrotach głowy nie prowadzę.

Venlectine a uzależnienie i wykaz psychotropów

Wenlafaksyna nie znajduje się w wykazie substancji psychotropowych, a Venlectine ma kategorię Rp. W ChPL nie ma opisu uzależnienia, jest za to dokładny opis objawów odstawienia. Są one częste, szczególnie po nagłym końcu terapii: w badaniach przy zmniejszaniu dawki i po nim miało je około 31% pacjentów na wenlafaksynie wobec 17% na placebo.

Typowo są to zawroty i bóle głowy, mrowienie, kłopoty ze snem i bardzo żywe sny, pobudzenie albo lęk, nudności oraz drżenie. Zazwyczaj znikają przed upływem dwóch tygodni, choć u niektórych utrzymują się 2-3 miesiące albo dłużej, a bardzo rzadko wystąpiły już po jednej przypadkiem opuszczonej dawce. Dlatego nie odstawiam leku sam: tempo zmniejszania dawki ustala lekarz.

Ciąża i karmienie piersią przy wenlafaksynie

Wiedza o wenlafaksynie w ciąży jest ograniczona, dlatego sięga się po nią wyłącznie wtedy, gdy spodziewany pożytek jest większy niż ryzyko. Branie leku w końcówce ciąży może wywołać u noworodka objawy odstawienne, a niektóre dzieci wymagały karmienia sondą, wsparcia oddychania lub długiego pobytu w szpitalu. Stosowanie leku w miesiącu przed porodem wiąże się też ze zwiększonym, choć mniej niż dwukrotnie, ryzykiem krwotoku poporodowego. Wenlafaksyna przenika też do mleka. O planowanej ciąży i o karmieniu mówię lekarzowi jak najwcześniej.

Zamienniki Venlectine i sprawdzanie refundacji

Tę samą substancję o przedłużonym uwalnianiu mają też m.in. Prefaxine, Oriven, Faxigen XL, Axyven, Velaxin ER, Faxolet ER, Alventa oraz Efectin ER. Część z nich to kapsułki, część tabletki. Przy zamianie w aptece sprawdzam moc i postać, a o trwałej zmianie preparatu decyduję z lekarzem.

Ceny tu nie podaję, bo odpłatność zależy od refundacji w danym wskazaniu i od wielkości opakowania. Sprawdzam ją w aktualnym obwieszczeniu Ministra Zdrowia o lekach refundowanych albo w aptece.

E-recepta na Venlectine w ramach kontynuacji

Gdy biorę Venlectine z zalecenia psychiatry i mam dokumentację, składam wniosek o e-receptę psychiatryczną na kontynuację. Wypełniam formularz z wywiadem: moc, od kiedy biorę lek, jak się czuję, jakie mam ciśnienie i jakie inne leki przyjmuję. Wniosek ocenia lekarz (nadzór medyczny: lek. Damian Wojno), a gdy czegoś brakuje, dopytuje na czacie. Może odmówić, np. przy pogorszeniu nastroju, myślach samobójczych albo braku dokumentacji, i wtedy kieruje mnie do psychiatry.

Recepta na kontynuację bez badania wynika z art. 42 ust. 2 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty i wymaga, żeby stan zdrowia był opisany w dokumentacji. ChPL zaleca przepisywanie wenlafaksyny w najmniejszej ilości zgodnej z dawkowaniem, żeby zmniejszyć ryzyko przedawkowania. Opłata dotyczy oceny wniosku przez lekarza, dlatego przy odmowie nie podlega zwrotowi.