Lorafen (lorazepam): kiedy go dostaję, jak działa i na co muszę uważać

Lorafen, czyli co właściwie biorę

Lorafen to nazwa handlowa leku, którego podmiotem odpowiedzialnym są Tarchomińskie Zakłady Farmaceutyczne „Polfa”. W środku jest lorazepam, jedna z benzodiazepin, czyli leków o działaniu uspokajającym i przeciwlękowym (kod ATC N05BA06).

Mechanizm jest dość prosty do wyobrażenia. Mózg ma własny system hamulców, oparty na neuroprzekaźniku GABA. Lorazepam sprawia, że receptor dla GABA reaguje silniej, więc komórki nerwowe w ośrodkach odpowiedzialnych za emocje zwalniają. Czuję to jako uspokojenie i senność, a w mniejszym stopniu jako rozluźnienie mięśni.

Z danych o wchłanianiu w Charakterystyce Produktu Leczniczego (ChPL) wynika, że szczyt stężenia leku we krwi przypada mniej więcej 2 godziny po połknięciu tabletki, a połowa leku znika z organizmu w ciągu około 12 godzin. Nie traktuję tego jako obietnicy, kiedy dokładnie poczuję ulgę, bo to sprawa indywidualna.

Lorafen na co: w jakich sytuacjach go dostaję

ChPL używa dwóch słów, które dobrze zapamiętać: doraźnie i krótkotrwale. Lorafen nie jest lekiem na lata. To pomoc na najtrudniejszy okres, zwykle obok leczenia, które działa na przyczynę lęku.

Jeśli mój lęk wiąże się z depresją, benzodiazepina nie może być jedynym lekiem, bo w takiej sytuacji sama może zwiększać skłonność do myśli samobójczych. Nie stosuje się jej też w psychozach, a u dzieci poniżej 12 lat nie potwierdzono bezpieczeństwa ani skuteczności. Szerzej o tym, czym są stany lękowe i jak się je leczy na dłuższą metę, piszę w tekście o odmianach zaburzeń lękowych.

• Lęk o różnym podłożu, także taki, który towarzyszy chorobom serca i krążenia albo układu pokarmowego.
• Bezsenność, za którą stoi silny, wzmożony lęk.

Lorafen 1 mg i 2,5 mg: moce, postać i skład

W aptece spotkam dwie moce: Lorafen 1 mg i Lorafen 2,5 mg, obie w postaci tabletek drażowanych, po 25 sztuk w opakowaniu. Ile i jak długo mam brać, ustala lekarz osobno dla mnie, celując w możliwie najniższą skuteczną dawkę. Sam niczego tu nie zmieniam.

Każda tabletka ma w składzie laktozę i sacharozę. Jeżeli wiem o wrodzonej nietolerancji któregoś z cukrów albo o kłopotach z ich wchłanianiem, mówię o tym lekarzowi, bo wtedy ten lek nie jest dla mnie. Mocniejsza wersja zawiera dodatkowo barwnik E 124, który u części osób wywołuje alergię.

Nie przerywam leczenia z dnia na dzień. ChPL zastrzega, że leku nie odstawia się nagle i dawkę zawsze zmniejsza się stopniowo, a tempo wyznacza lekarz.

Kiedy Lorafen jest dla mnie wykluczony

Są stany, przy których leku po prostu nie wolno stosować. Jeśli któryś mnie dotyczy, zgłaszam to lekarzowi, zanim dostanę receptę.

• Uczulenie na lorazepam, inne benzodiazepiny albo dodatki w tabletce.
• Bezdech senny lub ciężkie problemy z oddychaniem.
• Poważnie uszkodzona wątroba i nerki.
• Jaskra z wąskim kątem przesączania.
• Miastenia albo ostra porfiria.
• Ostre zatrucie alkoholem lub lekami działającymi na mózg.
• Ciąża, a przede wszystkim jej początek i końcówka; karmić piersią w trakcie leczenia też nie mogę.

Skutki uboczne Lorafenu, które warto znać

Działania niepożądane pojawiają się zwykle na początku leczenia i ustępują w trakcie dalszego przyjmowania leku albo po zmniejszeniu dawki przez lekarza. W tabeli ChPL bardzo często pojawiają się senność i wolniejsze reakcje, a często słabsze mięśnie. W ogólnym opisie benzodiazepin ChPL dodaje do najczęstszych objawów także zawroty głowy i chwiejny, niezgrabny chód.

Możliwa jest niepamięć następcza: najczęściej kilka godzin po tabletce mogę coś robić, a potem tego nie pamiętać. Dlatego ChPL radzi zaplanować nieprzerwany sen trwający 7-8 godzin. Osoby starsze, przez senność i osłabienie, łatwiej się przewracają.

Czasem lek działa odwrotnie, niż powinien. Zamiast spokoju przychodzi pobudzenie, złość, agresja, koszmary, a nawet omamy. Częściej spotyka to dzieci, seniorów i osoby, które piły alkohol. Wtedy lek trzeba odstawić, więc od razu kontaktuję się z lekarzem.

• Splątanie, dezorientacja, kłopoty z pamięcią, bełkotliwa mowa.
• Nieostre albo podwójne widzenie.
• Mdłości, kłopoty z żołądkiem, suchość w ustach.
• Zmiany skórne: wysypka, swędzenie, pokrzywka.
• Utrata apetytu, zmiany libido i cyklu miesiączkowego.

Lorafen a alkohol, leki przeciwbólowe i jazda samochodem

Tu ChPL jest jednoznaczna: alkohol wzmacnia wyciszające działanie lorazepamu na mózg, a osoby leczone lorazepamem nie powinny pić. Zatrucie alkoholem w ogóle wyklucza podanie leku. Nie łączę więc tabletki z drinkiem ani piwem, nawet „jednym”.

Najgroźniejsze jest zestawienie z opioidami, także tymi na ból. Razem mogą tak mocno przytłumić organizm, że oddech zwalnia lub staje, a to może skończyć się śpiączką albo śmiercią. Efekt sumuje się też z innymi lekami na sen i uspokojenie, neuroleptykami, lekami przeciwdepresyjnymi i przeciwpadaczkowymi oraz usypiającymi lekami przeciwalergicznymi. Tabletki antykoncepcyjne mogą z kolei osłabiać lorazepam. Lekarzowi podaję więc wszystko, co biorę.

Z jazdą samochodem uważam. Senność, luki w pamięci i słabsza uwaga sprawiają, że mogę gorzej radzić sobie za kierownicą i przy maszynach, a niewyspanie dodatkowo to pogarsza.

Czy Lorafen uzależnia i czy jest psychotropem

Tak. Lorazepam figuruje w wykazie substancji psychotropowych w grupie IV-P. Uzależnienie, zarówno psychiczne, jak i fizyczne, może się rozwinąć nawet wtedy, gdy biorę lek dokładnie tak, jak zalecił lekarz. Im wyższa dawka i dłuższe leczenie, tym ryzyko większe, a szczególnie narażony jestem, jeśli kiedyś miałem problem z alkoholem, narkotykami albo lekami.

Po kilku tygodniach regularnego brania ta sama dawka może działać słabiej. Gdy przerwę leczenie gwałtownie, mogę mieć ból głowy i mięśni, silniejszy niepokój, rozdrażnienie i kłopoty ze snem, a przy cięższym przebiegu nawet omamy i napady drgawek. Bywa też, że przy odstawianiu leku objawy, z powodu których go dostałem, przejściowo wracają w nasilonej postaci. ChPL nazywa to zjawiskiem „z odbicia” i dlatego zaleca stopniowe zmniejszanie dawki.

Według ChPL, jeśli przyjmowałem duże dawki albo leczenie trwało ponad 4 tygodnie, lek odstawia się pod kontrolą lekarza, stopniowo zmniejszając dawki.

Zamiennik Lorafenu i cena w aptece

Ten sam lorazepam znajdę w Polsce także pod nazwami Lorabex, Lorazepam Orion i Lorazepam TZF. Mogą mieć inne moce i postaci, np. tabletki 0,5 mg, których Lorafen nie ma. Zamianę proponuje lekarz albo farmaceuta w ramach recepty. Pozostałe benzodiazepiny nie są prostym zamiennikiem, bo działają różnie długo, a ChPL ostrzega, że przejście z benzodiazepiny działającej długo na krótko działającą może wywołać objawy odstawienia.

Ile zapłacę, zależy od apteki, mocy i tego, czy w moim wskazaniu przysługuje refundacja. Aktualne dane sprawdzam w wykazie leków refundowanych ogłaszanym przez ministra zdrowia albo pytam farmaceutę. Lorafenu nie kupię bez recepty, a tabletki z nielegalnych źródeł mogą być podróbką o nieznanym składzie.

Recepta na Lorafen: jakie zasady mnie obowiązują

Lorafen wydaje się na receptę Rp, ale lorazepam jest substancją psychotropową grupy IV-P, więc recepta na ten lek podlega dodatkowym przepisom. Recepta jest ważna 30 dni, także elektroniczna, więc nie odkładam wizyty w aptece. Limit 90 dni z rozporządzenia o środkach odurzających dotyczy innych grup i lorazepamu nie obejmuje.

Przy recepcie na kontynuację wystawianej bez badania rozporządzenie wymaga, by od mojego ostatniego zbadania minęły najwyżej 3 miesiące. Lekarz sprawdza też historię moich recept w systemie albo pyta, czy wcześniej przepisany zapas mi nie wystarcza.

W japorecepte mogę złożyć wniosek o e-receptę psychiatryczną wyłącznie jako kontynuację leczenia, które prowadzi już mój psychiatra, i z dokumentacją. Wniosek z wywiadem ocenia lekarz pod nadzorem medycznym lek. Damiana Wojno (PWZ 3211301), a dodatkowe pytania zadaje na czacie. Lekarz może odmówić, jeśli uzna, że potrzebuję badania albo zmiany leczenia.