ja po receptę

Biorę kariprazynę: co wiem o tym leku i na co uważam

Kariprazyna jest lekiem przeciwpsychotycznym, a jej Charakterystyka Produktu Leczniczego przewiduje ją dla dorosłych chorujących na schizofrenię. W Polsce jest dostępna jako Reagila i wydaje się ją na receptę (Rp). Poniżej jest to, co chcę wiedzieć jako pacjent: jak działa, czego się spodziewać i kiedy od razu kontaktuję się z lekarzem.

Najważniejsze informacje
LekKariprazyna
Substancja czynnaCariprazinum
Godziny pracy lekarzycodziennie 6:00-24:00
Status wydawaniana receptę (Rp)
E-konsultacjaE-Recepta Psychiatryczna - 250,00 zł
250,00 zł e-konsultacja · płatność po wypełnieniu wniosku Wypełnij wniosek o e-konsultację

Co to za lek i w jakiej postaci go dostaję

Kariprazyna należy do leków przeciwpsychotycznych (kod ATC N05AX15). W aptece dostanę ją tylko jako Reagilę producenta Gedeon Richter; innego preparatu z tą substancją w obrocie nie ma, więc zamiennika pod inną nazwą nie szukam.

Mam do wyboru kapsułki twarde albo tabletki rozpadające się w jamie ustnej, a każdą z tych postaci w czterech mocach: 1,5 mg, 3 mg, 4,5 mg i 6 mg. Tabletki rozpadające się w ustach są dla osób, które mają kłopot z połykaniem kapsułek. Moc i postać ustala lekarz. Biorę ją raz dziennie, zawsze mniej więcej o tej samej godzinie, a posiłek nie ma tu znaczenia. W kapsułkach o mocy 3 mg, 4,5 mg i 6 mg jest barwnik E 129, na który można zareagować alergią.

Na co dostaję kariprazynę według charakterystyki leku

ChPL podaje jedno wskazanie: leczenie schizofrenii u pacjentów dorosłych. Dla osób, które nie skończyły 18 lat, nie ustalono ani bezpieczeństwa, ani skuteczności leku. Ulotka opisuje schizofrenię jako chorobę z omamami, podejrzliwością, błędnymi przekonaniami, chaotyczną mową i otępieniem emocjonalnym; mogą do tego dochodzić depresja, lęk, napięcie i trudność w podejmowaniu działań. Więcej o samej chorobie jest w tekście o schizofrenii.

Nie zaleca się jej u osób w podeszłym wieku z otępieniem ze względu na zwiększone całkowite ryzyko zgonu. Nie zaleca się jej także przy ciężkich zaburzeniach czynności nerek lub wątroby.

Jak działa i dlaczego zmiany widać dopiero po tygodniach

Mechanizm nie jest do końca poznany. Według ChPL lek częściowo pobudza receptory dopaminowe (D3, D2) i serotoninowy 5-HT1A, a hamuje receptory 5-HT2B, 5-HT2A oraz histaminowe H1. Dwa czynne metabolity działają podobnie jak sama substancja.

Najważniejsze dla mnie jest to, że kariprazyna i jej metabolity długo utrzymują się w organizmie. Po około tygodniu przyjmowania łączne stężenie dochodzi do połowy poziomu stanu stacjonarnego, a w ciągu 3 tygodni do 90%. Tak samo powoli lek znika: gdy go odstawię, jego stężenie po mniej więcej tygodniu jest o połowę niższe, a po około 3 tygodniach niższe o ponad 90%.

Dlatego przez kilka tygodni od rozpoczęcia leczenia i po każdej zmianie dawki lekarz obserwuje działania niepożądane i odpowiedź na lek. W charakterystyce nie znajdę konkretnego dnia, od którego kariprazyna „działa”, a jej skuteczność przy ostrej schizofrenii sprawdzano przez 6 tygodni. Nie oceniam więc leku po kilku dniach i niczego nie zmieniam na własną rękę.

Skutki uboczne kariprazyny, które mogę zauważyć

Najczęściej zgłaszane były akatyzja (19%) i parkinsonizm (17,5%), zwykle o nasileniu łagodnym do umiarkowanego. Przy akatyzji czuję w środku niepokój i nie potrafię usiedzieć: kołyszę się, drepczę w miejscu albo co chwilę zakładam nogę na nogę. Najczęściej pojawia się w pierwszym okresie leczenia, dlatego właśnie wtedy obserwuję się uważniej i zgłaszam ją lekarzowi.

Ulotka wymienia jako częste (do 1 na 10 osób) między innymi:

  • lęk, senność, trudności z zasypianiem, nietypowe sny i koszmary senne;
  • zawroty głowy, mimowolne ruchy, zgrzytanie zębami i ślinotok;
  • niewyraźne widzenie;
  • wysokie ciśnienie krwi oraz szybkie, nieregularne bicie serca;
  • zmniejszony lub zwiększony apetyt i przyrost masy ciała;
  • nudności, wymioty, zaparcia i zmęczenie;
  • w badaniach krwi: wyższe enzymy wątrobowe i kinaza kreatynowa oraz zaburzenia lipidów.

Kiedy dzwonię do lekarza od razu

Natychmiast kontaktuję się z lekarzem, jeśli pojawią się u mnie: gorączka razem z poceniem się, sztywnością mięśni i sennością (to mogą być objawy złośliwego zespołu neuroleptycznego), objawy ciężkiej alergii, niewyjaśnione bóle, skurcze lub osłabienie mięśni, obrzęk i ból nogi albo ból w klatce piersiowej z dusznością, a także myśli o samookaleczeniu lub samobójstwie.

Szybko zgłaszam też mimowolne ruchy języka lub twarzy, bo mogą świadczyć o dyskinezach późnych. W badaniach na zwierzętach obserwowano zaćmę; u ludzi związku z lekiem nie ustalono, ale jeśli zaczynam gorzej widzieć, idę do okulisty i mówię o tym lekarzowi prowadzącemu.

Czy przytyję od kariprazyny

Może się tak zdarzyć. ChPL odnotowuje znaczące zwiększenie masy ciała podczas stosowania kariprazyny i zaleca regularne kontrolowanie wagi. Badania krótkoterminowe pokazały przeciętnie 1 kg więcej przy kariprazynie i 0,3 kg przy placebo, a w otwartej fazie trwającej 20 tygodni 9% uczestników przybrało co najmniej 7% masy ciała.

Ważę się więc regularnie i mówię lekarzowi o zmianach. Przy cukrzycy albo jej czynnikach ryzyka, takich jak otyłość czy cukrzyca w rodzinie, potrzebna jest też kontrola glukozy.

Kariprazyna a alkohol, jazda autem, ciąża i karmienie piersią

Alkohol. Podczas leczenia kariprazyną należy unikać alkoholu, a ChPL zaleca ostrożność przy łączeniu jej z innymi lekami działającymi na ośrodkowy układ nerwowy. Unikam też soku grejpfrutowego.

Prowadzenie auta. Lek ma niewielki lub umiarkowany wpływ na prowadzenie pojazdów. Nie siadam za kierownicę i nie obsługuję niebezpiecznych maszyn, dopóki nie mam pewności, że kariprazyna mi w tym nie przeszkadza.

Ciąża. Kariprazyna nie jest zalecana kobietom w ciąży ani kobietom, które mogą zajść w ciążę i nie chronią się skuteczną antykoncepcją. Przy możliwości zajścia w ciążę wysoce skuteczna antykoncepcja jest obowiązkowa przez cały czas leczenia i jeszcze minimum 10 tygodni po jego zakończeniu, ponieważ lek długo zostaje w organizmie.

Karmienie piersią. W czasie stosowania kariprazyny należy przerwać karmienie piersią.

Leki, z którymi kariprazyny nie wolno łączyć

Przeciwwskazane jest przyjmowanie kariprazyny razem z silnymi inhibitorami CYP3A4, na przykład klarytromycyną, itrakonazolem, ketokonazolem, worykonazolem, pozakonazolem czy rytonawirem. Przeciwwskazanie obejmuje również silne i umiarkowane induktory CYP3A4, czyli między innymi karbamazepinę, fenytoinę, fenobarbital, ryfampicynę, modafinil oraz ziele dziurawca.

Dlatego przy każdym nowym antybiotyku, leku przeciwgrzybiczym czy preparacie ziołowym mówię lekarzowi i farmaceucie, że biorę kariprazynę.

Czy grozi mi uzależnienie i czy kariprazyna to psychotrop

Kariprazyna nie jest substancją psychotropową w rozumieniu polskiego wykazu, więc nie ma przypisanej grupy P i dostaję ją na zwykłą receptę Rp. „Psychotropem” potocznie nazywa się każdy lek psychiatryczny, ale w sensie prawnym to inna kategoria.

ChPL nie wymienia uzależnienia wśród działań niepożądanych. Po przerwaniu leczenia mogą natomiast wrócić objawy choroby, a to nie jest głód leku, tylko powód, by odstawianie planować z psychiatrą.

Odstawienie i zmiana leku: decyduje psychiatra

Ulotka mówi wprost: nawet gdy czuję się lepiej, nie zmieniam dawki i nie przerywam leczenia bez zalecenia lekarza, bo objawy mogą powrócić. Zamianę kariprazyny na inny lek przeciwpsychotyczny albo odwrotnie planuje psychiatra, biorąc pod uwagę, że kariprazyna długo schodzi z organizmu.

Gdy zapomnę o dawce, przyjmuję ją, kiedy sobie przypomnę, chyba że zbliża się pora następnej; wtedy pomijam zapomnianą. Nie biorę dawki podwójnej, a przy dwóch lub więcej pominiętych dawkach kontaktuję się z lekarzem. Jeśli psychiatra zaproponuje inny lek z tej grupy, mogę wcześniej przeczytać na przykład o lurazydonie.

Recepta na kariprazynę w ramach kontynuacji leczenia

Jeśli psychiatra już rozpoznał u mnie schizofrenię i prowadzi leczenie kariprazyną, mogę złożyć wniosek o e-receptę na kontynuację leczenia. Wypełniam formularz z wywiadem i dołączam dokumentację, a wniosek ocenia lekarz, który w razie pytań pisze do mnie na czacie. Rozmowy wideo ani telefonu w tej usłudze nie ma.

Lekarz nie zaczyna leczenia od zera i nie zmienia dawki ustalonej przez psychiatrę. Może wystawić receptę, jeśli dokumentacja to uzasadnia, ale może też odmówić i skierować mnie na wizytę, na przykład gdy pojawiły się nowe objawy albo uciążliwe działania niepożądane.

Źródła

Jak zdobyć receptę na Kariprazyna - krok po kroku

  1. krok 1

    Wybierz e-konsultację, w której prosisz o receptę na Kariprazyna.

  2. krok 2

    Wypełnij krótki wniosek medyczny: dane, nazwę leku z opakowania i opis sytuacji.

  3. krok 3

    Opłać e-konsultację - BLIK-iem lub kartą.

  4. krok 4

    Lekarz z prawem wykonywania zawodu weryfikuje wniosek.

  5. krok 5

    Lekarz może dopytać na czacie. Jeśli wystawi receptę, kod przychodzi e-mailem.

Receptę zrealizujesz w dowolnej aptece w Polsce - wystarczy kod z e-maila i numer PESEL. Niczego nie trzeba drukować.

Najczęstsze pytania o receptę na Kariprazyna

Na co lekarz przepisuje mi kariprazynę?

Według ChPL kariprazyna jest wskazana wyłącznie w leczeniu schizofrenii u dorosłych. Ma łagodzić objawy takie jak omamy, podejrzliwość, błędne przekonania czy otępienie emocjonalne. U osób poniżej 18 lat jej bezpieczeństwa i skuteczności nie określono. Jeśli mam ją z innego powodu, pytam psychiatrę o uzasadnienie, bo charakterystyka nie opisuje innego zastosowania.

Kiedy poczuję, że kariprazyna działa?

Nie ma jednej daty. Łączne stężenie leku dochodzi do połowy poziomu stanu stacjonarnego po około tygodniu, a do 90% w ciągu 3 tygodni, więc pełny obraz działania i tolerancji widać po kilku tygodniach. Skuteczność przy ostrych objawach oceniano w badaniach 6-tygodniowych. W tym czasie zgłaszam lekarzowi niepokój i przymus ruchu, bo akatyzja pojawia się zwykle na początku.

Czy mogę się uzależnić od kariprazyny?

ChPL nie wymienia uzależnienia wśród działań niepożądanych, a kariprazyna nie jest substancją psychotropową z polskiego wykazu, tylko zwykłym lekiem na receptę. Nie znaczy to jednak, że mogę ją swobodnie odstawić. Po przerwaniu leczenia mogą wrócić objawy schizofrenii, dlatego każdą zmianę omawiam najpierw z psychiatrą prowadzącym.

Czy mogę wypić alkohol, biorąc kariprazynę?

Nie. ChPL mówi wprost, że podczas leczenia kariprazyną należy unikać alkoholu, a ze względu na działanie leku na ośrodkowy układ nerwowy zaleca ostrożność przy łączeniu go z alkoholem i innymi lekami tego typu. Senność i zawroty głowy zdarzają się przy kariprazynie często, więc nie dokładam sobie kolejnego czynnika. Unikam też soku grejpfrutowego.

Czy od kariprazyny się tyje?

U części osób tak. ChPL odnotowuje znaczące zwiększenie masy ciała i zaleca regularne ważenie. Średnio było to 1 kg w krótkich próbach klinicznych, przy 0,3 kg w grupie placebo, a po 20 tygodniach otwartego leczenia 9% osób ważyło o 7% lub więcej niż na starcie. Zmiany wagi i apetytu zgłaszam lekarzowi, zamiast samodzielnie zmieniać cokolwiek w leczeniu.

Jak bezpiecznie zakończyć leczenie kariprazyną?

Tylko razem z psychiatrą. Ulotka zastrzega, żeby nie przerywać leczenia ani nie zmieniać dawki bez zalecenia lekarza, nawet przy dobrym samopoczuciu, bo objawy mogą wrócić. Kariprazyna opuszcza organizm wolno, bo po tygodniu zostaje jej mniej więcej połowa, a po 3 tygodniach poniżej 10%, więc o tym, jak ją odstawić albo czym zastąpić, decyduje psychiatra.

Czy przedłużę receptę na kariprazynę przez internet?

Mogę złożyć wniosek, jeśli leczenie kariprazyną prowadzi już psychiatra i mam na to dokumentację. Po wysłaniu formularza wniosek trafia do lekarza, a jeśli czegoś mu brakuje, pyta mnie na czacie. Może wystawić e-receptę na kontynuację albo odmówić. Kariprazyna nie jest substancją psychotropową, więc nie dotyczy jej reguła 3 miesięcy od ostatniego badania.

Chcesz złożyć wniosek?

Wniosek wypełnisz w kilka minut. Płacisz po jego wypełnieniu. Opłata dotyczy oceny wniosku przez lekarza, więc gdy lekarz odmówi, nie podlega zwrotowi.

Wypełnij wniosek o e-konsultację
Nota bezpieczeństwa

Informacje na tej stronie, w tym o dawkowaniu, mają charakter ogólny i informacyjny i nie zastępują porady lekarskiej. O tym, czy Kariprazyna jest odpowiedni w twojej sytuacji, oraz o dawce i sposobie stosowania decyduje lekarz podczas weryfikacji wniosku. W stanie nagłego zagrożenia zdrowia lub życia zadzwoń pod 112 albo 999.