Mój lek to lurazydon: jak działa, co może się dziać i jak przedłużam receptę
Lurazydon to lek przeciwpsychotyczny, który według ChPL jest wskazany w leczeniu schizofrenii u dorosłych i młodzieży od 13. roku życia. Wydaje się go na receptę (Rp), a produkt oryginalny to Latuda. Przyjmuje się go raz na dobę z posiłkiem, bo bez jedzenia organizm wchłania go wyraźnie słabiej.
| Lek | Lurazydon |
|---|---|
| Substancja czynna | Lurasidonum |
| Godziny pracy lekarzy | codziennie 6:00-24:00 |
| Status wydawania | na receptę (Rp) |
| E-konsultacja | E-Recepta Psychiatryczna - 250,00 zł |
Czym jest lurazydon i w jakich tabletkach go dostaję
Lurazydon należy do leków przeciwpsychotycznych (kod ATC N05AE05). Występuje jako tabletki powlekane w mocach 18,5 mg, 37 mg, 74 mg, 111 mg i 148 mg. Którą moc biorę, ustala lekarz.
Oprócz oryginalnej Latudy w obrocie są produkty z tą samą substancją: Alurazen, Asil, Lurasidone +pharma, Lurasidone G.L. Pharma, Lurasidone Teva, Lurobran i POLUR. Mogą różnić się szczegółami, na przykład dostępnymi mocami, więc o zamianie jednego produktu na inny pytam lekarza albo farmaceutę.
Wskazania według ChPL: schizofrenia u dorosłych i nastolatków
ChPL Latudy podaje jedno wskazanie: leczenie schizofrenii u dorosłych i młodzieży w wieku od 13 lat. U młodzieży lek powinien przepisywać ekspert psychiatrii dziecięcej. Ulotka opisuje schizofrenię jako zaburzenie z omamami, błędnymi przekonaniami, niezwykłą podejrzliwością, wycofaniem i spłyceniem emocji; więcej o samej chorobie jest w tekście o schizofrenii.
Ostrożność jest potrzebna u osób w podeszłym wieku z otępieniem i czynnikami ryzyka udaru. ChPL przypomina też, że u osób w podeszłym wieku z otępieniem leczonych innymi atypowymi lekami przeciwpsychotycznymi wykazano zwiększone ryzyko zgonu.
Jak lurazydon działa i kiedy mogę spodziewać się poprawy
Lurazydon silnie blokuje receptory dopaminowe D2 oraz serotoninowe 5-HT2A i 5-HT7, a receptor 5-HT1A częściowo pobudza. Nie wiąże się z receptorami histaminowymi ani muskarynowymi. Według ulotki pomaga to normalizować aktywność mózgu i zmniejszać objawy schizofrenii.
Poprawa nie przychodzi od razu. ChPL zaznacza, że w leczeniu przeciwpsychotycznym może pojawić się dopiero po kilku dniach, a nawet po kilku tygodniach, i że w tym czasie pacjenta trzeba ściśle obserwować. Główne badania skuteczności trwały 6 tygodni. Okres półtrwania lurazydonu w fazie eliminacji wynosi 20-40 godzin.
Na wchłanianie wpływa jedzenie: po podaniu z posiłkiem maksymalne stężenie było 2-3 razy, a całkowita ekspozycja 1,5-2 razy większa niż na czczo. Dlatego tabletkę połykam w całości (rozgryziona jest gorzka), zawsze z posiłkiem i o tej samej porze dnia.
Skutki uboczne lurazydonu bez straszenia
Najczęstsze działania niepożądane, dotyczące co najmniej 10% pacjentów, to akatyzja (niepokój i niemożność siedzenia w miejscu), nudności i bezsenność. Ulotka wymienia jako częste (do 1 na 10 osób) między innymi:
- parkinsonizm i inne objawy pozapiramidowe, czyli drżenie, sztywność mięśni, spowolnienie ruchów i ślinienie się;
- senność, zmęczenie, pobudzenie i lęk;
- zawroty głowy, szybkie bicie serca i podwyższone ciśnienie krwi;
- wymioty, biegunkę, niestrawność, ból brzucha i suchość w ustach;
- ból pleców, skurcze i sztywność mięśni, wysypkę i swędzenie;
- przyrost masy ciała i zmniejszenie apetytu;
- w badaniach krwi: wzrost aktywności kinazy kreatynowej i stężenia kreatyniny.
Na co zwracam szczególną uwagę
Lurazydon zwiększa stężenie prolaktyny. Objawy, które zgłaszam lekarzowi, to powiększenie piersi u mężczyzn, wyciek mleka z brodawek, zatrzymanie miesiączki i zaburzenia erekcji. Lek może też wywołać spadek ciśnienia przy zmianie pozycji (niedociśnienie ortostatyczne), czasem z omdleniem.
Natychmiast szukam pomocy lekarskiej przy objawach ciężkiej alergii (gorączka, obrzęk twarzy, warg lub języka, duszność), przy ciężkiej wysypce z pęcherzami na skórze i w ustach, przy gorączce z poceniem się, sztywnością mięśni i zaburzeniami świadomości (możliwy złośliwy zespół neuroleptyczny) oraz przy obrzęku i bólu nogi albo bólu w klatce piersiowej z dusznością.
Lurazydon a waga
Przyrost masy ciała jest w ulotce na liście częstych działań niepożądanych, a ChPL zaleca monitorowanie wagi, jak przy innych atypowych lekach przeciwpsychotycznych. W 12-miesięcznym badaniu średni przyrost wyniósł 0,73 kg wobec 1,23 kg przy kwetiapinie o przedłużonym uwalnianiu, a ChPL podsumowuje, że lurazydon nie miał istotnego wpływu na masę ciała ani na cholesterol, triglicerydy i glukozę.
To średnia z badania, nie obietnica dla mnie. Ważę się regularnie, a przy cukrzycy lub jej czynnikach ryzyka kontroluję też glukozę, bo w badaniach zdarzały się rzadkie przypadki jej wzrostu.
Lurazydon a alkohol, jazda autem, ciąża i karmienie piersią
Alkohol. Ulotka każe unikać alkoholu, bo nasila on negatywne działanie leku. Nie piję też soku grejpfrutowego, który może podnieść stężenie lurazydonu we krwi.
Samochód i rower. Lurazydon ma niewielki wpływ na prowadzenie pojazdów, ale nie prowadzę samochodu, nie jeżdżę rowerem i nie obsługuję niebezpiecznych maszyn, dopóki nie upewnię się, że lek mi w tym nie przeszkadza.
Ciąża. Danych jest mało, a ryzyko dla człowieka nie jest znane. Lurazydon nie powinien być stosowany w ciąży, jeśli nie jest to wyraźnie konieczne. U noworodków narażonych w trzecim trymestrze mogą wystąpić objawy pozapiramidowe lub objawy odstawienia, dlatego planowaną ciążę omawiam z psychiatrą wcześniej.
Karmienie piersią. Nie wiadomo, czy lek przenika do mleka kobiecego. Karmienie można rozważyć tylko wtedy, gdy korzyści dla matki przeważają nad ryzykiem dla dziecka, i decyduje o tym lekarz.
Interakcje, które trzeba znać
Przeciwwskazane jest łączenie lurazydonu z silnymi inhibitorami CYP3A4 (na przykład klarytromycyną, ketokonazolem, itrakonazolem, worykonazolem, pozakonazolem czy rytonawirem) oraz z silnymi induktorami CYP3A4, takimi jak karbamazepina, fenytoina, fenobarbital, ryfampicyna i ziele dziurawca.
Ostrożności wymaga też połączenie z innymi lekami serotoninergicznymi, w tym z lekami z grupy SSRI, SNRI, trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi, inhibitorami MAO, buprenorfiną i innymi opioidami, bo rośnie ryzyko zespołu serotoninowego, stanu potencjalnie zagrażającego życiu. Każdy nowy lek zgłaszam więc lekarzowi.
Czy lurazydon grozi uzależnieniem i czy to psychotrop
Lurazydon nie jest substancją psychotropową w rozumieniu polskiego wykazu, dlatego wydaje się go na zwykłą receptę Rp, bez grupy P. Słowo „psychotrop” bywa używane potocznie dla każdego leku psychiatrycznego, ale prawnie oznacza coś innego.
ChPL nie wymienia uzależnienia wśród działań niepożądanych. Ryzykiem przy samodzielnym odstawieniu jest powrót objawów choroby, a nie głód leku.
Odstawiam albo zmieniam lurazydon zawsze razem z psychiatrą
Ulotka jest jednoznaczna: nie przerywam lurazydonu bez zalecenia lekarza, bo objawy mogą powrócić. Zamiana na inny lek przeciwpsychotyczny, na przykład na kariprazynę, powinna odbywać się pod nadzorem lekarza, bo leki z tej grupy różnią się działaniem i przemianą w organizmie.
Jeśli pominę jedną dawkę, następną biorę kolejnego dnia i nie biorę dawki podwójnej. Przy dwóch lub więcej pominiętych dawkach kontaktuję się z lekarzem. Po dłuższej przerwie nie wracam sam do wcześniejszej dawki, bo w części przypadków ChPL przewiduje ponowne stopniowe dochodzenie do niej.
Recepta na lurazydon w ramach kontynuacji
Gdy leczenie lurazydonem ustalił już psychiatra, a ja mam kartę informacyjną lub zaświadczenie z rozpoznaniem i aktualnym lekiem, mogę złożyć wniosek o e-receptę psychiatryczną. Wypełniam formularz z wywiadem, lekarz go ocenia i w razie potrzeby zadaje pytania na czacie; rozmów wideo ani telefonicznych w tej usłudze nie ma.
Lekarz może przedłużyć leczenie w dotychczasowej postaci albo odmówić, na przykład gdy dokumentacja jest niepełna lub opisuję nowe objawy. Dobór leku, zmiana dawki i leczenie nastolatków zostają w rękach psychiatry.
Źródła
Jak zdobyć receptę na Lurazydon - krok po kroku
- krok 1
Wybierz e-konsultację, w której prosisz o receptę na Lurazydon.
- krok 2
Wypełnij krótki wniosek medyczny: dane, nazwę leku z opakowania i opis sytuacji.
- krok 3
Opłać e-konsultację - BLIK-iem lub kartą.
- krok 4
Lekarz z prawem wykonywania zawodu weryfikuje wniosek.
- krok 5
Lekarz może dopytać na czacie. Jeśli wystawi receptę, kod przychodzi e-mailem.
Receptę zrealizujesz w dowolnej aptece w Polsce - wystarczy kod z e-maila i numer PESEL. Niczego nie trzeba drukować.
Najczęstsze pytania o receptę na Lurazydon
Na co lekarz przepisuje lurazydon?
Według ChPL lurazydon jest wskazany w leczeniu schizofrenii u dorosłych i u młodzieży od 13. roku życia. Łagodzi objawy takie jak omamy, błędne przekonania, podejrzliwość czy wycofanie. U nastolatków powinien go przepisywać ekspert psychiatrii dziecięcej. Jeśli dostaję go z innego powodu, pytam psychiatrę o uzasadnienie, bo charakterystyka Latudy innego wskazania nie podaje.
Kiedy zauważę, że lurazydon działa?
Nie od pierwszej tabletki. ChPL zaznacza, że w leczeniu przeciwpsychotycznym poprawa może pojawić się po kilku dniach, ale też dopiero po kilku tygodniach, a główne badania skuteczności trwały 6 tygodni. W tym okresie lekarz powinien mnie uważnie obserwować. Liczy się też regularność: tabletkę biorę z posiłkiem, bo na czczo ekspozycja na lurazydon jest istotnie mniejsza.
Czy lurazydon może mnie uzależnić?
ChPL nie wymienia uzależnienia wśród działań niepożądanych, a lurazydon nie jest substancją psychotropową z polskiego wykazu, tylko zwykłym lekiem na receptę. To jednak nie powód, żeby odstawiać go samodzielnie. Ulotka ostrzega, że po przerwaniu leczenia objawy choroby mogą wrócić, dlatego każdą zmianę planuję z psychiatrą prowadzącym.
Czy przy lurazydonie mogę pić alkohol?
Nie powinno się. Ulotka zaleca unikanie alkoholu, bo nasila on negatywne działanie leku, a ChPL wymaga ostrożności przy łączeniu lurazydonu z alkoholem i innymi lekami działającymi na ośrodkowy układ nerwowy. Do tego dochodzi sok grejpfrutowy, którego też trzeba unikać, bo może zwiększyć stężenie leku we krwi.
Czy lurazydon sprawi, że przytyję?
Może się zdarzyć, bo przyrost masy ciała jest w ulotce wśród częstych działań niepożądanych. W 12-miesięcznym badaniu średni przyrost wyniósł 0,73 kg, mniej niż przy kwetiapinie o przedłużonym uwalnianiu, a ChPL ocenia, że lurazydon nie miał istotnego wpływu na masę ciała i parametry metaboliczne. Mimo to ważę się regularnie i zmiany zgłaszam lekarzowi.
Jak mam odstawić lurazydon, jeśli chcę przestać go brać?
Tylko po rozmowie z psychiatrą, który prowadzi moje leczenie. Ulotka mówi, żeby nie przerywać lurazydonu bez zalecenia lekarza, bo objawy schizofrenii mogą powrócić. Także zamiana na inny lek przeciwpsychotyczny powinna odbywać się pod nadzorem lekarza. Sam nie zmniejszam dawki i nie robię przerw, nawet gdy czuję się dobrze.
Czy receptę na lurazydon przedłużę online?
Mogę złożyć wniosek o kontynuację, jeśli psychiatra już prowadzi moje leczenie lurazydonem i mam na to dokumentację. Wypełniam formularz z wywiadem, a lekarz ocenia wniosek i w razie potrzeby dopytuje na czacie. Może wystawić e-receptę albo odmówić. Nowego leczenia ani zmiany dawki tą drogą nie dostanę.
Chcesz złożyć wniosek?
Wniosek wypełnisz w kilka minut. Płacisz po jego wypełnieniu. Opłata dotyczy oceny wniosku przez lekarza, więc gdy lekarz odmówi, nie podlega zwrotowi.
Wypełnij wniosek o e-konsultacjęInformacje na tej stronie, w tym o dawkowaniu, mają charakter ogólny i informacyjny i nie zastępują porady lekarskiej. O tym, czy Lurazydon jest odpowiedni w twojej sytuacji, oraz o dawce i sposobie stosowania decyduje lekarz podczas weryfikacji wniosku. W stanie nagłego zagrożenia zdrowia lub życia zadzwoń pod 112 albo 999.