Biorę Mirtor na depresję: co to za lek i na co uważam

Mirtor, czyli mirtazapina: czym różni się od SSRI

Podmiotem odpowiedzialnym za Mirtor jest firma Orion. W aptece spotkam go w trzech mocach: 15 mg, 30 mg i 45 mg. Każda to tabletka ulegająca rozpadowi w jamie ustnej: w ustach szybko się rozpada i mogę ją połknąć bez popijania wodą.

Mirtazapina nie należy do grupy SSRI. W klasyfikacji to „inny lek przeciwdepresyjny”, który działa przez blokowanie presynaptycznych receptorów alfa-2. Dzięki temu w mózgu wzrasta przekaźnictwo noradrenaliny i serotoniny, a część receptorów serotoninowych (5-HT2 i 5-HT3) jest jednocześnie zablokowana. Za wyraźne działanie uspokajające odpowiada blokowanie receptora histaminowego H1, a działanie przeciwcholinergiczne jest praktycznie żadne. Szerzej o samej substancji, również o tabletkach powlekanych innych producentów, opowiada strona o mirtazapinie, a o całej grupie przegląd leków przeciwdepresyjnych.

Na co jest Mirtor i komu się go nie podaje

Jedyne wskazanie z ChPL to epizody dużej depresji u dorosłych. Nie ma w niej zaburzeń lękowych, bezsenności ani innych chorób, więc jeśli ktoś proponuje mi Mirtor „na sen”, pytam lekarza, z jakiego powodu go dostaję.

Charakterystyka wprost wyklucza stosowanie u osób przed 18. rokiem życia: w dwóch krótkich badaniach u dzieci i nastolatków nie wykazano skuteczności, a do tego są obawy co do bezpieczeństwa. Przeciwwskazaniem jest też uczulenie na mirtazapinę lub składniki tabletki oraz jednoczesne przyjmowanie inhibitorów MAO. Tabletki zawierają aspartam, źródło fenyloalaniny, co ma znaczenie dla osób z fenyloketonurią.

O samej chorobie i drogach jej leczenia piszę więcej w tekście o depresji.

Mirtor 15, 30 i 45 mg: moc, pora przyjmowania, czas leczenia

Hasła „Mirtor 15” czy „Mirtor 30 mg” oznaczają po prostu moc tabletki. Którą biorę i ile, ustala lekarz prowadzący, a ja tego sam nie zmieniam. Często pada pytanie, ile przed snem przyjąć lek. Charakterystyka podaje, że okres półtrwania mirtazapiny wynosi 20-40 godzin, więc lek można brać jednorazowo, najlepiej wieczorem przed pójściem spać, albo w dwóch porach dnia; nie wskazuje konkretnej liczby minut przed snem. Swój zwyczaj ustalam z lekarzem.

Według ChPL efekt zwykle zaczyna być widoczny po 1-2 tygodniach, a przy właściwie dobranym leczeniu poprawa powinna przyjść po 2-4 tygodniach. Jeśli jej nie ma, lekarz decyduje, co dalej. Samo leczenie trwa do całkowitego ustąpienia objawów, zazwyczaj co najmniej 6 miesięcy. Na początku terapii lekarz może przepisywać mniejsze opakowania: charakterystyka zaleca wydawanie najmniejszej potrzebnej liczby tabletek, żeby ograniczyć ryzyko przedawkowania.

Senność, apetyt, waga: skutki uboczne Mirtora w liczbach

W badaniach kontrolowanych placebo u ponad 5% pacjentów pojawiały się: senność, uspokojenie, suchość w ustach, przyrost masy ciała, większy apetyt, zawroty głowy i zmęczenie. ChPL zaznacza, że przy depresji trudno czasem odróżnić objawy choroby od działania leku. Według przypisu w charakterystyce zmniejszenie dawki zwykle nie zmniejsza senności, za to może osłabić działanie przeciwdepresyjne, więc z sennością idę do lekarza, a nie kombinuję sam.

Objawy, przy których nie czekam

Do tego dochodzi ostrzeżenie wspólne dla leków przeciwdepresyjnych: w pierwszych tygodniach leczenia i po zmianie dawki może chwilowo narastać lęk i mogą pojawić się myśli samobójcze, a w badaniach ryzyko zachowań samobójczych w porównaniu z placebo było zwiększone u osób przed 25. rokiem życia. Wtedy kontaktuję się z lekarzem natychmiast, a w bezpośrednim zagrożeniu dzwonię pod 112. Warto, żeby ktoś bliski wiedział o moim leczeniu.

• Gorączka, ból gardła, zapalenie jamy ustnej albo inne oznaki infekcji: ChPL każe wtedy przerwać leczenie i zbadać krew, bo mirtazapina może hamować pracę szpiku; po wprowadzeniu leku do obrotu opisano bardzo rzadkie przypadki agranulocytozy, w tym śmiertelne u osób po 65. roku życia.
• Zażółcenie skóry lub białek oczu: leczenie trzeba przerwać.
• Rozległa wysypka, pęcherze, złuszczanie skóry: mogą to być ciężkie reakcje skórne, przy których lek odstawia się natychmiast.
• Wysoka gorączka, sztywność mięśni, mimowolne skurcze mięśni, splątanie i narastające pobudzenie, szczególnie gdy biorę też inne leki serotoninergiczne: tak może wyglądać zespół serotoninowy, przy którym ChPL każe przerwać mirtazapinę.
• Napad drgawek, wyraźnie podwyższony nastrój albo niepokój, przez który nie mogę usiedzieć.

Mirtor a alkohol, auto i leki przyjmowane razem

Tu charakterystyka jest jednoznaczna: mirtazapina może wzmagać hamujące działanie alkoholu na ośrodkowy układ nerwowy, a pacjent powinien w czasie leczenia unikać alkoholu. Przy leku, który i tak usypia, to szczególnie ważne.

Wpływ na prowadzenie pojazdów ChPL ocenia jako niewielki lub umiarkowany. Mirtazapina może osłabiać koncentrację i czujność, najbardziej na początku leczenia, a osoby leczone lekami przeciwdepresyjnymi nie powinny podejmować czynności wymagających czujności, jak prowadzenie auta czy obsługa maszyn. Nie wsiadam więc za kierownicę, dopóki nie omówię tego z lekarzem.

Inne leki, o których mówię lekarzowi i farmaceucie:

• Inhibitory MAO: nie wolno ich łączyć z mirtazapiną ani brać jej w ciągu dwóch tygodni od ich odstawienia; w drugą stronę również powinny minąć mniej więcej dwa tygodnie.
• Leki serotoninergiczne (SSRI, wenlafaksyna, tryptany, tramadol, buprenorfina, linezolid, lit, ziele dziurawca): ryzyko zespołu serotoninowego, potrzebna ścisła obserwacja.
• Benzodiazepiny, leki przeciwpsychotyczne, przeciwhistaminowe i opioidy: mirtazapina może nasilać ich działanie uspokajające.
• Warfaryna (możliwy wzrost INR), leki wydłużające odstęp QT, a także karbamazepina, fenytoina, ketokonazol czy cymetydyna, które zmieniają stężenie mirtazapiny we krwi.

Mirtor w ciąży i podczas karmienia

Ograniczone dane nie wskazują na większe ryzyko wad wrodzonych, ale ChPL zaleca ostrożność przy przepisywaniu mirtazapiny kobietom w ciąży, a po jej stosowaniu pod koniec ciąży obserwację noworodka. Do mleka przenikają tylko bardzo małe ilości leku; o karmieniu piersią decyduje się, ważąc korzyści dla dziecka i dla matki. Jeśli planuję ciążę, mówię o tym lekarzowi prowadzącemu.

Czy Mirtor to psychotrop i czy można się od niego uzależnić

Potocznie Mirtor bywa nazywany psychotropem, bo działa na psychikę. W rozumieniu prawa nim nie jest: mirtazapiny nie ma w wykazie substancji psychotropowych, a lek wydaje się na zwykłą receptę Rp.

Charakterystyka pisze wprost, że mirtazapina nie powoduje uzależnienia. Zaznacza jednak, że nagłe przerwanie po dłuższym stosowaniu może czasem wywołać objawy odstawienia: najczęściej zawroty głowy, pobudzenie, lęk, ból głowy i nudności. Zwykle są łagodne i mijają same, ale właśnie dlatego leczenie kończy się stopniowo, według planu lekarza.

Zamienniki Mirtora i gdzie sprawdzam cenę

Zamiennikiem jest inny lek z mirtazapiną. W Polsce są to między innymi Remirta Oro, AuroMirta ORO, Mirzaten, Mirtagen i Mirtazapine Bluefish. Część z nich ma postać tabletek rozpadających się w ustach, a część tabletek powlekanych, które połyka się w całości; moce to 15, 30 albo 45 mg. Zmianę preparatu omawiam z lekarzem albo farmaceutą.

Cena zależy od apteki, opakowania i refundacji. Aktualną odpłatność sprawdzam w obwieszczeniu Ministra Zdrowia z wykazem leków refundowanych albo pytam farmaceutę. Mirtora nie kupię legalnie bez recepty, a tabletki z nielegalnych źródeł mogą być podrobione.

Recepta na Mirtor, gdy jestem już w trakcie leczenia

Ile ważna jest e-recepta? Prawo farmaceutyczne ustala, że termin realizacji e-recepty nie może przekroczyć 365 dni, z osobnymi, krótszymi terminami dla antybiotyków (7 dni) oraz środków odurzających i substancji psychotropowych (30 dni). Mirtazapina nie należy do tej ostatniej grupy.

Rozpoznanie depresji i pierwszy dobór leku to rola psychiatry na wizycie. Przez internet przedłużam wyłącznie leczenie, które już trwa i jest opisane w dokumentacji:

• Wypełniam formularz z wywiadem: od kiedy biorę Mirtor, w jakiej mocy, kto go zalecił i jak się czuję.
• Załączam dokumenty, na przykład kartę informacyjną z poradni albo poprzednią receptę.
• Lekarz ocenia wniosek i, jeśli trzeba, dopytuje mnie na czacie.
• Lekarz wystawia receptę albo odmawia i kieruje mnie do psychiatry.

Kto podejmuje decyzję

Wniosek ocenia lekarz, a nadzór medyczny sprawuje lek. Damian Wojno (PWZ 3211301). Nie ma u nas rozmów wideo ani telefonicznych. Opłata dotyczy oceny wniosku przez lekarza, dlatego przy odmowie nie podlega zwrotowi. Jak to działa krok po kroku, opisuje strona o e-recepcie psychiatrycznej.

Jeśli depresja się pogłębia, mam nowe objawy albo chcę zmienić lek, umawiam wizytę u psychiatry zamiast składać wniosek.