Escitil (escytalopram): na co go biorę, kiedy zaczyna działać i czego się wystrzegam

Escitil, czyli jaki lek mam w ręku

Escitil to nazwa handlowa escytalopramu firmy Egis. Należy do selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny, w skrócie SSRI. Ta sama substancja jest opisana szerzej na stronie o escytalopramie.

Serotonina to jeden z neuroprzekaźników ważnych dla nastroju i poziomu lęku. Escytalopram blokuje jej transporter, więc serotonina dłużej zostaje tam, gdzie przekazuje sygnał między komórkami nerwowymi. Według Charakterystyki Produktu Leczniczego (ChPL) lek ma bardzo małe albo żadne powinowactwo do wielu innych receptorów, m.in. histaminowych, dopaminowych i benzodiazepinowych. Nie jest to lek doraźny: nie uspokaja od razu jak lek nasenny, a poprawa przychodzi po kilku tygodniach regularnego przyjmowania.

Na co dostaję Escitil: pięć wskazań z ChPL

ChPL wymienia pięć wskazań. Wszystkie dotyczą dorosłych, bo u osób poniżej 18 lat Escitil nie powinien być stosowany.

• Epizody dużej depresji.
• Zaburzenie lęku panicznego, z agorafobią albo bez niej.
• Fobia społeczna, czyli społeczne zaburzenie lękowe.
• Uogólnione zaburzenie lękowe.
• Zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne.

Ile czekam na efekt Escitilu

To pytanie zadaję sobie najczęściej w pierwszych dniach, gdy czuję głównie skutki uboczne, a nie poprawę. ChPL podaje konkretne ramy: w depresji działanie przeciwdepresyjne pojawia się zazwyczaj po 2-4 tygodniach, w fobii społecznej poprawa przychodzi na ogół po podobnym czasie, a w zaburzeniu panicznym pełną skuteczność osiąga się po około 3 miesiącach.

Po ustąpieniu objawów depresji leczenie powinno trwać jeszcze co najmniej 6 miesięcy, żeby efekt się utrwalił. W fobii społecznej ChPL zaleca kontynuację przez 12 tygodni, a w lęku uogólnionym i zaburzeniu obsesyjno-kompulsyjnym lekarz regularnie ocenia, czy leczenie nadal mi służy.

U części osób z zaburzeniem panicznym na starcie lęk przejściowo się nasila. Według ChPL ta reakcja zwykle mija w ciągu dwóch tygodni nieprzerwanego przyjmowania leku. W pierwszych tygodniach i po każdej zmianie dawki mogą też nasilić się niepokój i myśli samobójcze, najczęściej u osób przed 25. rokiem życia. Wtedy od razu odzywam się do lekarza, a gdy moje życie jest zagrożone, dzwonię pod 112.

Jakie tabletki Escitil są w aptece: 10 mg i 20 mg

Escitil jest dostępny jako tabletki powlekane 10 mg i 20 mg. Można je przyjmować niezależnie od posiłków. Dawkę dobiera lekarz, biorąc pod uwagę chorobę, mój wiek, pracę wątroby i reakcję na leczenie, więc nie zmieniam jej na własną rękę.

Nie przerywam też leczenia nagle. Lek odstawia się stopniowo, według planu ustalonego z lekarzem, bo gwałtowne zakończenie zwiększa ryzyko objawów odstawienia.

Skutki uboczne Escitilu i wpływ na wagę

Działania niepożądane najczęściej pojawiają się w pierwszym lub drugim tygodniu i potem słabną. W tabeli ChPL bardzo często, czyli u więcej niż 1 na 10 osób, występują ból głowy i nudności.

Pytanie o chudnięcie pojawia się często, więc sprawdziłem tabelę dokładnie. Zwiększony apetyt i przybranie na wadze są tam w kategorii często, podobnie jak zmniejszony apetyt. Spadek masy ciała ChPL zalicza do objawów niezbyt częstych. Escitil nie jest więc lekiem na odchudzanie, a zmiany wagi warto obserwować i zgłaszać lekarzowi.

Leki z grupy SSRI mogą osłabiać popęd i sprawność seksualną. ChPL odnotowuje doniesienia, że u części osób te problemy utrzymywały się mimo przerwania leczenia, dlatego mówię o nich lekarzowi wprost, zamiast odstawiać lek.

• Często: bezsenność albo senność, zawroty głowy, mrowienie, drżenie, dziwne sny, niepokój.
• Często: biegunka, zaparcie, wymioty, suchość w ustach, nadmierne pocenie się.
• Często: bóle stawów i mięśni, zmęczenie, gorączka, zapalenie zatok, ziewanie.
• Niezbyt często: przyspieszone bicie serca, krwawienie z nosa, świąd, wysypka, szumy uszne.
• Rzadko lub z nieznaną częstością: zespół serotoninowy, zaburzenia rytmu serca z wydłużeniem odstępu QT, niski poziom sodu we krwi.

Z czym Escitilu nie łączę i kto musi uważać

Kilka połączeń ChPL zakazuje wprost. Escytalopramu nie wolno brać z nieodwracalnymi inhibitorami MAO, z moklobemidem ani z antybiotykiem linezolidem, bo grozi to zespołem serotoninowym. Przeciwwskazane jest też leczenie u osób z wydłużonym odstępem QT i łączenie z lekami, które ten odstęp wydłużają. Wśród nich jest hydroksyzyna, często przepisywana na lęk, a także część leków przeciwpsychotycznych, przeciwarytmicznych i niektóre antybiotyki.

Wydłużenie odstępu QT to zmiana w zapisie EKG, która może prowadzić do groźnych zaburzeń rytmu. ChPL opisuje je częściej u kobiet, u osób z niskim poziomem potasu i u osób z chorobami serca. Niedobory potasu i magnezu powinny być wyrównane przed rozpoczęciem leczenia, a przy stabilnej chorobie serca lekarz może zlecić wcześniej EKG. Jeśli w trakcie leczenia czuję kołatanie serca albo mdleję, od razu kontaktuję się z lekarzem, bo według ChPL przy objawach zaburzeń rytmu serca leczenie trzeba przerwać i wykonać EKG.

Ostrożności wymaga łączenie z tramadolem i innymi opioidami, z tryptanami na migrenę i z zielem dziurawca. Ryzyko krwawień rośnie przy lekach przeciwzakrzepowych, kwasie acetylosalicylowym i popularnych lekach przeciwbólowych z grupy NLPZ.

Uważać muszą też osoby z padaczką, cukrzycą, chorobą niedokrwienną serca, jaskrą z wąskim kątem i epizodami manii w przeszłości. Przy niestabilnej padaczce leków z grupy SSRI należy unikać, a gdy pierwszy raz pojawią się drgawki, ChPL nakazuje przerwać leczenie, więc od razu mówię o tym lekarzowi. Seniorzy należą do grupy ryzyka niskiego poziomu sodu we krwi. W ciąży lek stosuje się tylko wtedy, gdy jest to bezwzględnie konieczne, a w czasie leczenia nie zaleca się karmienia piersią.

Escitil a alkohol i jazda samochodem

ChPL nie opisuje bezpośredniej interakcji escytalopramu z alkoholem, ale wyraźnie mówi, że jak przy innych lekach psychotropowych połączenie z alkoholem nie jest zalecane. Alkohol sam nasila objawy depresji i lęku, więc w czasie leczenia po prostu go unikam.

Escytalopram w badaniach nie pogarszał sprawności intelektualnej ani psychoruchowej, ale ChPL przypomina, że każdy lek działający na psychikę może wpływać na osąd i refleks. Zanim usiądę za kierownicą, sprawdzam, jak reaguję na lek, szczególnie na początku leczenia.

Psychotrop czy nie i co z uzależnieniem od Escitilu

Escytalopram nie figuruje w wykazie substancji psychotropowych, a recepta na niego to zwykłe Rp. Potocznie wiele osób nazywa tak wszystkie leki działające na psychikę i sama ChPL zalicza go do leków psychotropowych w sensie farmakologicznym, ale to nie to samo co psychotrop w rozumieniu przepisów.

ChPL nie opisuje uzależnienia od escytalopramu. Opisuje za to objawy odstawienia: w badaniach klinicznych po przerwaniu leczenia zdarzenia niepożądane wystąpiły u około 25% osób przyjmujących escytalopram i u 15% osób na placebo. Najczęściej to zawroty głowy, uczucie przechodzenia prądu, kłopoty ze snem i żywe sny, rozdrażnienie i nudności. Zwykle są łagodne lub umiarkowane i mijają w ciągu 2 tygodni, choć u niektórych osób bywają silne albo utrzymują się 2-3 miesiące lub dłużej.

Odpowiedniki Escitilu i skąd wiem, ile kosztuje

Escytalopram ma w Polsce wiele odpowiedników, m.in. Elicea, Mozarin, Depralin, Aciprex i Lexapro. Niektóre występują też jako tabletki rozpuszczające się w ustach albo krople. O zamianie decyduje lekarz, a w aptece może ją zaproponować farmaceuta w ramach recepty.

Cena zależy od apteki, wielkości opakowania i tego, czy lek jest refundowany w moim wskazaniu. Aktualne informacje sprawdzam w wykazie leków refundowanych ogłaszanym przez ministra zdrowia albo u farmaceuty. Escitilu nie kupię bez recepty, a tabletki z nielegalnych źródeł mogą być podrobione.

Recepta na Escitil przez internet

Pierwszy dobór leku przeciwdepresyjnego należy do psychiatry na wizycie. Jeśli Escitil już biorę i mam dokumentację leczenia, mogę złożyć wniosek o e-receptę psychiatryczną w japorecepte jako kontynuację. Wypełniam formularz z wywiadem, a ocenia go lekarz pod nadzorem medycznym lek. Damiana Wojno (PWZ 3211301). Gdy potrzebuje więcej informacji, pyta na czacie.

Do wniosku dołączam to, co potwierdza moje leczenie: kartę informacyjną, zaświadczenie od psychiatry albo wcześniejszą receptę z nazwą leku. Lekarz może odmówić, jeśli uzna, że potrzebuję badania, zmiany leczenia albo kontroli u psychiatry, np. gdy mój stan się pogorszył.