Wellbutrin XR (bupropion): co sprawdzam, biorąc ten lek na depresję

Czym Wellbutrin XR różni się od innych antydepresantów

Substancją czynną jest chlorowodorek bupropionu (ATC N06AX12, grupa: inne leki przeciwdepresyjne). Według ChPL bupropion hamuje wychwyt zwrotny noradrenaliny i dopaminy, na serotoninę wpływa minimalnie i nie hamuje monoaminooksydazy. Dokładny mechanizm działania przeciwdepresyjnego nie jest znany. Szerzej o samej substancji jest na stronie o bupropionie.

Budową bupropion przypomina amfetaminę, dlatego może dawać fałszywie dodatni wynik szybkich testów na narkotyki w moczu. Taki wynik potwierdza się dokładniejszą metodą, więc przed badaniem mówię, że biorę ten lek.

Wskazanie: epizody dużej depresji

Punkt 4.1 ChPL wymienia jedno wskazanie: leczenie epizodów dużej depresji. Działanie obserwowano po 14 dniach od rozpoczęcia leczenia, ale pełny efekt może wymagać kilku tygodni. Leczenie powinno trwać co najmniej 6 miesięcy, by upewnić się, że objawy ustąpiły. Lek nie jest wskazany u osób poniżej 18 lat.

Epizod depresji bywa początkiem choroby dwubiegunowej, a sam lek przeciwdepresyjny może wtedy zwiększać ryzyko manii. Dlatego przed włączeniem bupropionu psychiatra zbiera dokładny wywiad, także rodzinny. Tę ocenę robi się na wizycie, nie we wniosku online.

Tabletki 150 mg i 300 mg i sposób przyjmowania

Wellbutrin XR występuje w tabletkach o zmodyfikowanym uwalnianiu 150 mg i 300 mg. Połykam je w całości: przełamanie, rozkruszenie albo żucie zwiększa ryzyko działań niepożądanych, w tym napadów drgawkowych. Mogę je brać z posiłkiem lub bez. Pusta otoczka tabletki może przejść przez przewód pokarmowy nienaruszona i pojawić się w stolcu.

Dawkę ustala i zmienia lekarz. ChPL wymaga co najmniej 24 godzin przerwy między kolejnymi dawkami, a ryzyko napadu drgawkowego zależy od dawki, więc nie biorę więcej, niż zalecił lekarz.

Napady drgawkowe i przeciwwskazania

Najpoważniejszym ryzykiem bupropionu jest napad drgawkowy. W badaniach klinicznych występował u około 0,1% osób, ale ryzyko rośnie z dawką i z czynnikami obniżającymi próg drgawkowy: urazem głowy w przeszłości, uzależnieniem od alkoholu, cukrzycą leczoną insuliną lub lekami obniżającymi cukier, lekami pobudzającymi lub zmniejszającymi apetyt oraz innymi lekami obniżającymi próg drgawkowy, np. przeciwpsychotycznymi, tramadolem, teofiliną czy steroidami ogólnoustrojowymi.

Wellbutrin XR jest przeciwwskazany, gdy:

• napady drgawkowe występują teraz albo występowały w przeszłości;
• rozpoznano guza ośrodkowego układu nerwowego albo ciężką marskość wątroby;
• obecnie lub w przeszłości rozpoznano bulimię albo jadłowstręt psychiczny;
• w trakcie leczenia nagle odstawiam alkohol, benzodiazepiny albo inne leki, których odstawienie grozi drgawkami;
• przyjmuję inny lek z bupropionem albo inhibitor MAO (po nieodwracalnym inhibitorze MAO potrzeba co najmniej 14 dni przerwy, po odwracalnym 24 godzin).

Jakie skutki uboczne może u mnie dawać Wellbutrin XR

Bardzo często, u więcej niż 1 na 10 osób, występują bezsenność, ból głowy, suchość w ustach oraz nudności i wymioty. Bezsenność jest zwykle przemijająca, a ChPL podpowiada, by nie przyjmować tabletki tuż przed snem. Często, do 1 na 10 osób, pojawiają się:

• pobudzenie, lęk, drżenie, zawroty głowy, zaburzenia smaku;
• utrata apetytu, ból brzucha, zaparcia;
• wzrost ciśnienia tętniczego, czasem znaczny, i zaczerwienienie skóry;
• wysypka, świąd, pokrzywka, pocenie się;
• zaburzenia widzenia, szumy uszne, gorączka, ból w klatce piersiowej, osłabienie.

Kiedy reaguję od razu

Jeśli w trakcie leczenia wystąpi napad drgawkowy, od razu kontaktuję się z lekarzem, bo według ChPL leczenie trzeba wtedy przerwać i nie zaleca się jego kontynuowania. Ciśnienie mierzy się na początku leczenia i potem kontroluje, zwłaszcza przy nadciśnieniu; plaster nikotynowy razem z bupropionem może je dodatkowo podnosić. Leczenie przerywa się przy reakcji nadwrażliwości, takiej jak obrzęk twarzy, duszność czy rozległa wysypka. Mogą też pojawić się objawy psychotyczne lub maniakalne, głównie u osób z chorobą psychiczną w wywiadzie.

Jak przy innych lekach przeciwdepresyjnych, w pierwszych tygodniach i po zmianie dawki mogą nasilić się myśli samobójcze, najwyraźniej u osób poniżej 25 lat. Wtedy od razu kontaktuję się z lekarzem, a w bezpośrednim zagrożeniu dzwonię pod 112.

Wellbutrin XR a alkohol, jazda autem i inne leki

W czasie leczenia ChPL każe unikać alkoholu albo ograniczyć go do minimum, bo zgłaszano niepożądane objawy neuropsychiatryczne i gorszą tolerancję alkoholu. Jest też druga strona: nagłe odstawienie alkoholu w trakcie leczenia jest przeciwwskazaniem, bo grozi drgawkami. Jeśli piję regularnie, mówię o tym lekarzowi, zanim cokolwiek zmienię.

Bupropion może wpływać na ocenę sytuacji i sprawność psychoruchową, więc za kierownicę siadam dopiero, gdy wiem, że lek mi w tym nie przeszkadza.

Bupropion hamuje enzym CYP2D6, dlatego ostrożności wymagają niektóre leki przeciwdepresyjne i przeciwpsychotyczne (np. rysperydon), metoprolol i leki przeciwarytmiczne; przy tamoksyfenie bupropionu należy w miarę możliwości unikać. Z SSRI i SNRI zgłaszano zespół serotoninowy, a z lewodopą lub amantadyną częstsze działania niepożądane. Przegląd innych leków z tej grupy jest na stronie o antydepresantach.

Wellbutrin XR, gdy planuję ciążę albo karmię

Według ChPL Wellbutrin XR nie powinien być stosowany w ciąży, chyba że stan pacjentki wymaga leczenia bupropionem i nie ma innej metody. Część badań wiązała stosowanie w pierwszym trymestrze z wadami serca u płodu, choć nie wszystkie to potwierdziły. Bupropion przenika do mleka, więc o karmieniu piersią decyduję razem z lekarzem, ważąc korzyści dla dziecka i dla mnie.

Czy Wellbutrin mnie uzależni i czy jest psychotropem

Bupropionu nie ma w wykazie substancji psychotropowych, a Wellbutrin XR ma kategorię Rp. Według ChPL badania na zwierzętach sugerują możliwość uzależnienia, ale badania u ludzi i duże doświadczenie kliniczne wskazują na mały potencjał uzależniający. Groźne jest przyjmowanie leku inaczej niż doustnie: zgłaszano wdychanie rozkruszonych tabletek i wstrzykiwanie, po których dochodziło do drgawek, a nawet zgonów.

W badaniach nie odnotowano objawów odstawienia, ale ChPL nie wyklucza efektu z odbicia, dlatego o zakończeniu leczenia decyduje lekarz.

Zamiennik Wellbutrinu i jego cena w aptece

Bupropion zawierają też inne produkty w obrocie, między innymi Bupropion Neuraxpharm, Bupropion Accord, Bupropion Hasco Lek, Bucidar, Moreme, Oribion, Pixigan, Welbox i Zyban. Część ma inną postać, na przykład tabletki o przedłużonym, a nie zmodyfikowanym uwalnianiu, więc zamianę ustala lekarz albo farmaceuta. Dwóch produktów z bupropionem nie wolno brać jednocześnie, to przeciwwskazanie.

Cena zależy od mocy, opakowania i refundacji. Sprawdzam ją w wykazie leków refundowanych Ministra Zdrowia albo pytam w aptece.

Recepta na Wellbutrin XR w ramach kontynuacji

Jeśli bupropion przepisał mi psychiatra i mam dokumentację leczenia, mogę wypełnić wniosek o e-receptę psychiatryczną. W formularzu opisuję przebieg leczenia, moc tabletek i inne leki, a lekarz ocenia wniosek i w razie potrzeby zadaje pytania na czacie. Podstawą jest art. 42 ust. 2 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty, który pozwala wystawić receptę na kontynuację bez badania, gdy uzasadnia to stan zdrowia odzwierciedlony w dokumentacji.

Lekarz może odmówić, na przykład przy braku dokumentacji, pogorszeniu nastroju albo czynnikach ryzyka drgawek. Pierwsze rozpoznanie i zmianę leczenia zostawiam psychiatrze na wizycie. Opłata dotyczy oceny wniosku przez lekarza, dlatego przy odmowie nie podlega zwrotowi.